Ο ΜΠΑΖΙΛ ΖΑΧΑΡΩΦ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ

 «Μπάζιλ Ζαχάρωφ, Το Σύστημα Ρότσιλντ και το Εβραϊκό Φυλακτό».

Η πρώτη κλειστή παρουσίαση έγινε στις 25 Ιανουαρίου στην αίθουσα του βιβλιοπωλείου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΝ για τους φιλίστορες πελάτες του.

Ήδη διοργανώνεται η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου σε κεντρική αίθουσα στη Θεσσαλονίκη.

Του ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΡΤΣΙΟΥ

booksonthesites.blogspot.com

Όταν κυκλοφόρησε, το 1935, η πρώτη έκδοση του βιβλίου του Ρόμπερτ Νόυμαν για τον Μπάζιλ Ζαχάρωφ, ένας δημοσιογράφος της New York Post, ο Χέρσελ Μπρίκελ, έγραψε μία εκτενή βιβλιοκριτική αναφορά εκθειάζοντας την πραγματικά συναρπαστική, και κατά γενική ομολογία τεκμηριωμένη παρουσίαση όλων των μέχρι τότε γνωστών στοιχείων για τον διαβόητο έμπορο όπλων, ο οποίος διετέλεσε επί 30 χρόνια γενικός αντιπρόσωπος της Vickers, της μεγαλύτερης πολεμικής βιομηχανίας εκείνης της εποχής. Ο Μπρίκελ έγραψε μεταξύ άλλων και τα εξής:

«Η πιο ακραία φανταστική και απίστευτη βιογραφία της εποχής μας γράφτηκε πάλι από τον Robert Neumann στο “Zaharoff, the Armaments King”, που είναι μακράν το καλύτερο βιβλίο για το θέμα αυτό στην αγγλική γλώσσα. Πραγματικά, δεν μπορεί να γίνει καμία σύγκριση ανάμεσα στην προσεκτικά τεκμηριωμένη μελέτη, εξαντλητική στην ερευνητική της πτυχή και γραμμένη με τη δεξιοτεχνία ενός διακεκριμένου μυθιστοριογράφου, του Neumann, και στις περισσότερες ή λιγότερες δημοσιογραφικές βιογραφίες του μεγαλύτερου εμπόρου θανάτου στον κόσμο που έχουν ήδη εκδοθεί. Στο παρόν βιβλίο η αναφορά είναι τόσο πλήρης, όσο είναι δυνατόν να γίνει ποτέ στο παρόν ή στο μέλλον. Οι πιθανότητες είναι ότι δέκα χρόνια από τώρα θα υπάρχουν πολύ λιγότερα τεκμήρια από σήμερα, καθώς ο Ζαχάρωφ είναι ειδικός στο να καλύπτει τα ίχνη του. Έχοντας διαβάσει όλα όσα έχουν πέσει στα χέρια μου για αυτόν τον άνδρα, τελείωσα το βιβλίο του κ. Neumann αποκομίζοντας πολύ περισσότερες πληροφορίες από ποτέ, αλλά χωρίς να πειστώ καθόλου από την ύπαρξη αυτής της ίδιας της βιογραφίας. Διότι, παρά τη σκληρή δουλειά του συγγραφέα, την αξιόλογη αίσθηση δικαιοσύνης και τη δεξιοτεχνία του, τίποτα άλλο, εκτός από ένα αυστηρό ορθολογισμό, δεν με κρατά από το να πιστεύω ότι ο Σερ Μπάζιλ Ζαχάρωφ δεν είναι τίποτα άλλο από τον ίδιο τον διάβολο και καθόλου ανθρώπινο όν. Όμως, επειδή δεν πιστεύω στη δαιμονολογία αποδέχομαι την εκδοχή του Έλληνα τζέντλεμαν, ο οποίος τιμήθηκε από τόσες κυβερνήσεις ως μέλος της ίδιας ανθρώπινης φυλής από την οποία έκανε την καριέρα του».

Ο Μπρίκελ είχε πιάσει «τον ταύρο από τα κέρατα». Πράγματι, το βιβλίο του Νόυμαν ήταν μία εξαντλητική ερευνητική μελέτη. Μόνο που σήμερα έχουμε σαφώς περισσότερα στοιχεία για να συνθέσουμε το προφίλ ενός είδους ανθρώπου, ο οποίος κατά πάσα πιθανότητα ανήκε στη διεθνή ολιγαρχική ελίτ που όριζε τη μοίρα των λαών εκείνη την εποχή. Ο Γάλλος ερευνητής Ροζέ Μενεβέ, ο οποίος πρώτος ανέδειξε το ρόλο του Ζαχάρωφ στις αρχές της δεκαετίας του 1920, ήταν απόλυτα πεπεισμένος γι’ αυτό. 

  

Δηλαδή, ο μυστικιστής υπερ-πράκτορας της Ιντέλλιτζενς Σέρβις δεν ήταν απλώς ένα στέλεχος των μυστικών υπηρεσιών που εργαζόταν για την προώθηση των βρετανικών συμφερόντων σε ολόκληρο τον κόσμο. Ήταν ένα από τα μόλις λίγες δεκάδες όντα που κινούσαν τα νήματα των διεθνών εξελίξεων μέσα από τον εσωτερικό κύκλο της ομόκεντρης τετράκυκλης σχηματοποιημένης εικόνας του κόσμου, που επινόησε ο μυστικιστής φιλόσοφος εκείνης της εποχής Γεώργιος Γκουρτζίεφ. Οι τρείς κύκλοι ανήκαν στις μυστικές εταιρείες και μόνο ο εξωτερικός κύκλος ανήκε στην αποχαυνωμένη ανθρωπότητα τα μέλη της οποίας είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν μεταξύ τους! Πιστεύει κανείς ότι έχει αλλάξει τίποτα στις μέρες μας;

Ο Μπρίκελ έκανε και μία άλλη σημαντική επισήμανση. Μόνον ένας αυστηρός ορθολογισμός μας κρατά από το να πιστεύουμε ότι ο Μπάζιλ δεν ήταν μόνο ανθρώπινο ον. Ήταν και κάτι άλλο, και σ’ αυτή την πτυχή της «άλλης» φύσης του Ζαχάρωφ πολλές πληροφορίες αντλούμε από την εκτενέστατη αλληλογραφία του Ρενέ Γκενόν με τον Βασίλε Λοβινέσκου, δύο μυημένων στις μυστικές εταιρείες και στα πολυδαίδαλα αποκρυφιστικά μονοπάτια.

Βεβαίως, και εμείς σήμερα, είμαστε αναγκασμένοι να πούμε ότι δεν πιστεύουμε στη δαιμονολογία, αλλά δεν μπορούμε να αποδεχθούμε, ελαφρά τη καρδία, την επικρατούσα αρειμάνια άποψη της εγχώριας ακαδημαϊκής νομενκλατούρας ότι ο Μπάζιλ ήταν ένας αλητάκος ελληνικής καταγωγής που κατάφερε να γίνει από τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου, και που από υπερ-πατριωτισμό έσπρωξε τον Ελευθέριο Βενιζέλο στο απονενοημένο διάβημα της Μικράς Ασίας.

Αυτή την «αρειμάνια» λειτουργία του «Συστήματος», που επέζησε δύο παγκοσμίων πολέμων και δεκάδων περιφερειακών και τοπικών, περιέγραψε με σαρκαστικό τρόπο ο Galbraith:

«Στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ το έχουν ονομάσει μερικές φορές Σύνδρομο Μπελμόντ. Είναι η επιθυμία πολλών μελών του καθηγητικού σώματος του Χάρβαρντ, με μεγάλη επαγγελματική φήμη, να πηγαίνουν από το σπίτι, τη γυναίκα, και τα χειρόγραφά τους σε ένα ανοιχτόκαρδο προάστιο, στο γραφείο, στον ηλεκτρονικό υπολογιστή και στην τάξη, χωρίς καμία ενόχληση ή φόβο που θα έχει προκληθεί από αμφισβήτηση, κριτική, ή έστω κάποια ανησυχαστική σκέψη. Αυτή η προτίμηση για τη βολή αποκλείει κάθε αποδεικτικό στοιχείο που θα έρχεται σε αντίθεση με την άνεσή τους. Το Σύνδρομο Μπελμόντ είναι ένα φυσικό και αναμφίβολα αβλαβές φαινόμενο. Η ακαδημαϊκή ζωή, σίγουρα δεν θα γινόταν καλύτερη αν όλα τα μέλη της είχαν μία κοινή παρόρμηση να συγκλονίσουν ή να αλλάξουν τον κόσμο. Κάποιος πρέπει να διδάξει αυτό που είναι κοινά πιστευτό».

Όσον αφορά στην ελληνική παράμετρο, τα αποδεσμευμένα αρχεία των βρετανικών υπηρεσιών ακυρώνουν το καθεστωτικό βενιζελικό αφήγημα των τελευταίων δεκαετιών. Στην πρώτη λοιπόν, στην ελληνική βιβλιογραφία, έκδοση για τον Μπάζιλ Ζαχάρωφ προσπαθήσαμε να κρατήσουμε την έρευνα σε ρεαλιστικά επίπεδα, κάτι που αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολο, καθώς θα έπρεπε να κινηθούμε μέσα σ’ ένα σύστημα εξουσίας, δολοπλοκιών, μυστικισμού, χρηματισμών και μιας διαβολικής τάσης να τροφοδοτείται το χάλκινο άγαλμα του Μολώχ με εκατομμύρια ανθρώπινες σάρκες.

ΜΠΑΖΙΛ ΖΑΧΑΡΩΦ

Ομιλία - προαναγγελία του υπό έκδοση βιβλίου του συγγραφέα για τον διαχρονικό «Ιππότη του θανάτου», την Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2017, στις 20:30΄ το βράδυ, στην αίθουσα του βιβλιοπωλείου «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΝ», Ερμού 61, Θεσσαλονίκη.

Του ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΡΤΣΙΟΥ

booksonthesites.blogspot.com

 

(ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ)

Αν και, όπως λέγεται, ο Σατανάς υπήρξε και ο ίδιος πωλητής, ο Μπάζιλ Ζαχάρωφ θα μπορούσε να του πουλήσει την κόλαση και τον παράδεισο μαζί παραδίδοντας ταυτόχρονα στον Βελζεβούλ ανώτερα μαθήματα «σύγχρονου» μάνατζμεντ. Το εύρος των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του Μπάζιλ, η αποδεδειγμένη σχέση του με τις μυστικές υπηρεσίες της Βρετανίας, η τεράστια επιρροή που ασκούσε επί δεκαετίες σε πρόσωπα που διαμόρφωναν τις διεθνείς εξελίξεις, και οι «μαγικές» ικανότητές του, άφηναν αποχρώσες ενδείξεις συμμετοχής του σε μασονικές στοές, μυστικιστικές οργανώσεις και αποκρυφιστικούς κύκλους της Ευρώπης. Όμως, τέτοιου είδους πληροφορίες δεν ανιχνεύονται, ούτε «αποδεσμεύονται» σε πραγματικό χρόνο. Επομένως, η μόνη σίγουρη μέθοδος προσέγγισης του «φαινομένου» Ζαχάρωφ υπήρξε πάντοτε η μυθιστορηματική εκδοχή της …σταδιοδρομίας του. Και αυτήν επέλεξαν μέχρι τώρα οι περισσότεροι συγγραφείς που ασχολήθηκαν με τον «αρχιερέα» του πολέμου.

Ο Μπάζιλ διαμόρφωσε την προσωπικότητά του και ανδρώθηκε επαγγελματικά σε μία περίοδο έξαρσης των κινημάτων αποκρυφισμού και μυστικισμού στην Ευρώπη και την Αμερική. Η πιο απλοϊκή, μυθιστορηματική, εκδοχή για τον Μπάζιλ τον θέλει απλώς έναν αλητάκο ελληνικής καταγωγής από την Κωνσταντινούπολη, που κατάφερε να γίνει μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Vickers των Rothschield, έχοντας ως όραμα τη «Μεγάλη Ελλάδα». Θα έλεγε κανείς πως επρόκειτο για κινηματογραφικό σενάριο, πριν ακόμη κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτες κόπιες βωβού κινηματογράφου. Η άλλη εκδοχή, απλοϊκή κι αυτή, είναι πως πρόκειται για έναν «τυπικά επιφανή» Εβραίο, που δουλειά του ήταν να δημιουργεί πολέμους, να πουλά όπλα και να «γονατίζει» τις κυβερνήσεις με την τοκογλυφία. Στις ενδιάμεσες ερμηνείες μπορούσε ο καθένας να προσθέσει το δικό του σενάριο. Μία ρεαλιστική προσέγγιση στο φαινόμενο Ζαχάρωφ θα μπορούσε να είναι η «διπλωματική» θεώρηση του Keith Hamilton, μετά την αποδέσμευση των άκρως άκρως απόρρητων συνδυασμένων εγγράφων της Ιντέλιτζενς Σέρβις και του Φόρεϊν Όφις, αλλά κι αυτή ακόμη εμπεριέχει λογοτεχνικά ψήγματα:

«Για κάποιους ήταν ένας πολύτιμος διαμεσολαβητής, ένας χρήσιμος πληροφοριοδότης, ένας καινοτόμος κατασκευαστής όπλων και ένας γενναιόδωρος ευεργέτης. Για άλλους ήταν κάτι παραπάνω από ένας τσαρλατάνος, ένας Λεβαντίνος κακοποιός, ο οποίος στην ανελέητη επιδίωξη των στόχων του ήταν έτοιμος να εκμεταλλευτεί και να θυσιάσει φίλους και εχθρούς συνάμα. Η αλληλογραφία του με τον Caillard στα αρχεία του PUSD δύσκολα θα την χαρακτηρίζαμε εκτεταμένη, αλλά προσφέρει μία σπάνια ματιά του κόσμου όπως τον είχε αντιληφθεί και των μέσων με τα οποία επεδίωξε να τον αλλάξει».

Ίσως την πληρέστερη, μα συνάμα και ασαφή, περιγραφή για την προσωπικότητα του Ζαχάρωφ να την έδωσε ο Guiles Davenport στο βιβλίο του “ZAHAROFF, High Priest of War”, και ενώ ο Μπάζιλ ήταν ακόμη εν ζωή, αλλά κι αυτή η περιγραφή πέφτει στην παγίδα της μυθιστορηματικής αφήγησης:

«Έχει ειπωθεί γι’ αυτόν τον άνθρωπο ότι οι ταφόπλακες ενός εκατομμυρίου ανδρών θα είναι το μνημείο του και οι επιθανάτιοι ρόγχοι τους ο επιτάφιός του. Επομένως δεν θα πρέπει να αναμένεται ότι ο επικεφαλής σε μία ιστορία ίντριγκας, δύσοσμων δολοπλοκιών και συμπαιγνίας, στρεψοδικίας και ανούσιου μυστηρίου, θα είναι πάντοτε ευχάριστης οσμής στα ρουθούνια εκείνων που προτιμούν τους ήρωες τους λευκούς σαν κρίνα…

Συνοψίστε τον, λοιπόν, σε όλες αυτές τις αντιφάσεις και ενσωματώστε τη σύνθεσή τους σε έναν άνδρα. Δώστε σ’ αυτόν τον άνδρα τραγωδία, χρώμα, δράμα. Δώστε του πλούτο και ανυπολόγιστη δύναμη. Δώστε του το χάρισμα της σιωπής, τη συνήθεια της βέβαιης αξιοπρέπειας, μία βαθιά γνώση της αδυναμίας των φιλόδοξων ανδρών. Προσθέστε σκληρότητα, μία αίσθηση ίντριγκας και τελικά ρομάντσο.

Δώστε του υπηκοότητα όλων των εθνών, εδάφη πατριωτών και λατρών της γης και των καλλιεργημένων ανθρώπων. Απονείμετέ τον με τιμές μίας μεγάλης αυτοκρατορίας. Χαρίστε του την εύνοια των μισών βασιλέων της γης ως ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας της ανάγκης τους γι’ αυτόν και του ιδιόμορφου ταλέντου του για την εξυπηρέτησή τους και δώστε του το μίσος των υπολοίπων για τη δύναμή του να συντρίβει τα στέμματά τους μέσα στη σκόνη.

Δώστε του την αγάπη των ευγενών γυναικών.

Δώστε του αιματοχυσία και πολέμους».

Η πώληση όπλων σε όλες τις αντιμαχόμενες πλευρές υπήρξε για τον «ιππότη του ένοπλου καπιταλισμού και των τιμητικών μεταλλίων» μία πράξη απόλυτα «πατριωτική». Αυτό ήταν το κρυφό «οικονομικό σύστημα» του Μπάζιλ, βασική παράμετρος του οποίου υπήρξε η εξαγορά, η γνωστή στις μέρες μας «μίζα». Γι αυτές του τις υπηρεσίες στον Μαμωνά ο Μπάζιλ «τιμήθηκε» με 298 μετάλλια από 31 διαφορετικές χώρες. Ο Μπάζιλ κερδοσκοπούσε και από τα κέρδη των τραπεζών. Επρόκειτο ουσιαστικώς για δανεισμό χωρίς ρίσκο. Οι τράπεζες του Ζαχάρωφ χορηγούσαν στα κράτη, εγγυημένα από το δημόσιο, δάνεια με υψηλά επιτόκια για να προμηθευτούν κάθε λογής όπλα από τις πολεμικές βιομηχανίες του Ζαχάρωφ! Θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε ότι ο Μπάζιλ επινόησε τη δωροδοκία, σίγουρα όμως της έδωσε «επιστημονικό» περιεχόμενο.

Στο τέλος του 19^ου και στις αρχές του 20^ου αιώνα επικρατούσε στη Βρετανία η φιλελεύθερη οικονομία στην απόλυτη μορφή της, βασισμένη στα ακλόνητα θεμέλια της αποικιοκρατίας, και συνεπώς είχε δημιουργηθεί ένα οικονομικό περιβάλλον που ταίριαζε απολύτως με τις φιλοδοξίες και τις ικανότητες ανθρώπων όπως ο Ζαχάρωφ. Όμως, όπως είναι φυσικό, αυτό από μόνο του δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει προς την κατεύθυνση της δημιουργίας του μύθου του. Άλλωστε, εκείνη την εποχή δεν ήταν ο μόνος ο οποίος αναζητούσε τη γη της επαγγελίας στο Σίτυ του Λονδίνου.

Η οικονομική κρίση του 1870 στην Ευρώπη καθοδηγείται από μία καπιταλιστική κάστα που αναζητά νέες αγορές κρατών που χρειάζονται όπλα, με απώτερο σκοπό να μακελέψουν τον κόσμο. Η δημιουργία εθνικών κρατών δημιουργεί ένα κατάλληλο περιβάλλον για τους εμπόρους όπλων και τη δεκαετία του 1880 η καριέρα του Ζαχάρωφ αρχίζει και απογειώνεται.

Κλείνονται μυστικές συμφωνίες μεταξύ των σπουδαιότερων πολεμικών βιομηχανιών της εποχής από όλο το φάσμα της Ευρώπης, Vickers, Krupp, Schneider – Creusot, Rafalovitch, και σχηματίζεται ένα παγκόσμιο εμπορικό δίκτυο με τις ευλογίες των κυβερνήσεών τους, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να κάνουν και διαφορετικά γιατί ουσιαστικά ελέγχονται από τους ιδιοκτήτες των πολεμικών βιομηχανιών.

Ξεκινά μία διαδικασία κινητοποίησης των μαζών προς την κατεύθυνση των μονίμως επερχόμενων και επαπειλούμενων πολέμων, που δεν σταματά ακόμη και όταν οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες διάγουν μία περίοδο οικονομικής ευημερίας την πρώτη δεκαετία του 20^ου αιώνα. Πεδίο δοκιμών από τα μέσα της δεκαετίας του 1880 αποτελούν τα Βαλκάνια, όπου Γερμανία, Αυστρία αλλά και η Ρωσία εποφθαλμιούν τη Θεσσαλονίκη για να ελέγχουν τη βαλκανική ενδοχώρα.

Η κοσμική ζωή του Ζαχάρωφ με τις επαύλεις στην Αγγλία, τη Γαλλία, το Μόντε Κάρλο και η διαμονή του σε πολυτελέστατες σουίτες ξενοδοχείων, όπως το Grand Hotel στο Παρίσι και το Claridge στο Λονδίνο, πρόδιδε μόνο ένα τμήμα του τεράστιου πλούτου που συγκέντρωσε επί 50 χρόνια πουλώντας όπλα, δίνοντας δάνεια και κλείνοντας συμφωνίες. Μεταξύ όλων των άλλων έβαλε στο στόχαστρο των οικονομικών του συμφερόντων και τα κοιτάσματα πετρελαίου της Ρουμανίας και της Μέσης Ανατολής.

Κάποιοι θεώρησαν ότι, ο κυνισμός και η κτηνωδία που επέδειξε κερδοσκοπώντας από τη σφαγή της ευρωπαϊκής νεολαίας στον Μεγάλο Πόλεμο, έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με τον ρομαντισμό στην προσωπική του ζωή μένοντας πιστός σε μία σχέση που δεν έδειχνε να έχει προοπτική. Ίσως, αυτό να υπήρξε και η ακροτελεύτια αντίσταση του ανθρωπίνου DNA του. Ή μήπως κι αυτός ο ρομαντισμός υπήρξε συστατικό στοιχείο του «συστήματος» Ζαχάρωφ;

ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΕΑΝ...

Η ιστορική έρευνα και η εξαγωγή συμπερασμάτων από τη διατύπωση σεναρίων

Του ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΡΤΣΙΟΥ

booksonthesites.blogspot.com

Μία ενδιαφέρουσα προέκταση στην προσέγγιση των ιστορικών γεγονότων είναι η διατύπωση σεναρίων σχετικά με τις πιθανολογούμενες εξελίξεις, εάν στην ιστορική τους διαδρομή τα πράγματα είχαν γίνει αλλιώς. Αυτό θα μπορούσε να παραλληλισθεί με την επίλυση αρκετών προβλημάτων της Ευκλείδειας Γεωμετρίας, επίλυση που καθίσταται δυνατή μόνον με την προέκταση, για παράδειγμα, των πλευρών ή των διαμέσων των γεωμετρικών σχημάτων. Αλλά στην περίπτωση αυτή η υπόθεση αποδεικνύεται ή απορρίπτεται με μαθηματικό τρόπο. Στην ιστορική έρευνα είναι αδύνατον να τεκμηριωθεί μία υπόθεση με τέτοιον τρόπο, ώστε να αποκτήσει την ισχύ μίας μαθηματικού τύπου επιβεβαίωσης, και συνεπώς αποκτά συνήθως χαρακτηριστικά ιστορικού μυθιστορήματος.

O Niall Ferguson ασχολήθηκε επισταμένως με αυτή την προσέγγιση της ιστορίας, που ονομάστηκε και εναλλακτική, υποθετική ή εικονική ιστορία ή ιστορία «αντιπαραδειγμάτων» ή ακόμη και ιστορία εικασιών. Γενικότερα πρόκειται για την πιθανολόγηση σχετικά με το τι δεν συνέβη, ή τι θα μπορούσε να είχε συμβεί, για να καταλάβουμε ενδεχομένως τι συνέβη τελικά. Στο πολύκροτο έργο του για τον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο (“The Pity of War”), ο Ferguson μας υπενθύμισε τη συλλογή κειμένων του συγγραφέα Sir John Collings Squire, μία έκδοση του 1931 με τίτλο “If it Had Happened Otherwise”, (Εάν τα πράγματα είχαν γίνει αλλιώς»). Μεταξύ των κειμένων που δημοσιεύτηκαν ήταν του Andre Maurois (φαντάστηκε τις πιθανές εξελίξεις στην Ευρώπη και στον κόσμο εάν δεν είχε γίνει η λεγόμενη «Γαλλική Επανάσταση»), του Emil Ludwig (διατύπωσε εικασίες για τις εξελίξεις στην περίπτωση που δεν είχε πεθάνει το 1888 ο Γερμανός Αυτοκράτορας Φρειδερίκος Γ΄, μετά από 99 ημέρες παραμονής στο θρόνο), του Harold Nicolson (σύμφωνα με την εναλλακτική θεώρησή του, ο Lord Byron δεν πέθανε στη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης αλλά επέζησε ως ο πρώτος βασιλεύς της Ελλάδος μετά το 1830), αλλά και του Winston S. Churchill!

ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΙ ΛΕΜΕ

Ο Churchill έγινε κατά πολύ πλουσιότερος γράφοντας, ως πρωταγωνιστής, την ιστορία των δύο παγκοσμίων πολέμων. Επομένως, έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς φαντάστηκε τις εξελίξεις εάν κάτι θα είχε συμβεί αλλιώς. Υποθέτοντας, λοιπόν, ότι οι Νότιοι είχαν νικήσει στον αμερικανικό εμφύλιο, προέβλεψε τη δημιουργία το 1905 μίας τριπλής Αγγλόφωνης Ένωσης μεταξύ της Βρετανίας, της Συνομοσπονδίας των Νοτίων και της Συνομοσπονδίας των Βορείων. Επίσης, υπό το βάρος της πολιτικής αφοπλισμού που υποτίθεται ότι θα ακολουθούσε η «Αγγλόφωνη Ένωση», θα είχε δημιουργηθεί μία αντίστοιχη Γερμανική Ενοποίηση, ο Α΄ παγκόσμιος πόλεμος δεν θα είχε συμβεί κλπ.

Βεβαίως, οι «φαντασιώσεις» αυτές του Churchill προκαλούν θυμηδία και, γνωστού όντος ότι επρόκειτο για έναν ιδιοφυή πολιτικό, μάλλον εσκεμμένα έδωσε στο κείμενό του τέτοια χαρακτηριστικά. Ο Churchill έχτισε τις βάσεις της πολιτικής σταδιοδρομίας του στην πρώτη 20ετία του 20^ου αιώνα, και συμμετείχε ενεργά στη διοίκηση του βρετανικού Imperium. Συνεπώς, γνώριζε πρόσωπα και πράγματα των οικονομικών μεγιστάνων του πλούτου και κυρίως των μεγάλων πολεμικών βιομηχανιών, που οδήγησαν στη στυγνή αποικιοκρατική εκμετάλλευση πολλών περιοχών του πλανήτη και στο Ολοκαύτωμα των ευρωπαϊκών λαών.

 Για παράδειγμα, μία προφανής εικασία – που άπτεται και ελληνικού ενδιαφέροντος γιατί οδήγησε τη χώρα στον Εθνικό Διχασμό - θα ήταν τι θα γινόταν αν ο ίδιος δεν είχε τη «φαεινή» – εγκληματική ιδέα για τη συμμαχική επιχείρηση στα Δαρδανέλια, που στοιχειώνει ακόμη τις χώρες της πάλαι ποτέ κραταιάς Βρετανικής κοινοπολιτείας. Την ιστορία των «αντιπαραδειγμάτων», με την οποία ο Τσώρτσιλ «έσπαγε πλάκα» το 1931, ο Ελευθέριος Βενιζέλος τη χρησιμοποιούσε το 1934 για να δικαιολογήσει τα …αδικαιολόγητα! Διαβάστε τι θα είχε συμβεί – κατά Βενιζέλο - αν η Ελλάδα συμμετείχε το 1915 στην ολέθρια για τους «συμμάχους» εκστρατεία στα Δαρδανέλια:

«… Άνευ της εκθέσμου ενεργείας του κ. Μεταξά εξελθόντος των στρατιωτικών καθηκόντων του δια να μεταβάλη την υπό της υπευθύνου κυβερνήσεως έγκρίσει του βασιλέως αποφασισθείσαν πολιτικήν, η επιστράτευσις θα εκηρύσσετο την ιδίαν εσπέραν, εις διάστημα ολιγώτερον της εβδομάδος θα κατελαμβάνετο η χερσόνησος της Καλλιπόλεως, ο βασιλεύς θα εισήρχετο εις την Κωνσταντινούπολιν επί κεφαλής του ελληνικού στρατού και αγγλογαλλικών αγημάτων, τα Δαρδανέλλια και ο Βόσπορος θα ηνοίγοντο, η Ρωσία η οποία τότε ευρίσκετο εις Πρεμύσλ θα ανεφωδιάζετο με πολεμικόν υλικόν του οποίου εστερείτο, η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα εισήρχοντο πιθανώνατα έκτοτε εις τον πόλεμον παρά το πλευρό των συμμάχων και μετά την οριστικήν αποτυχίαν της επιθέσεως κατά του Βερδέν το θέρος του 1916 η Γερμανία μη έχουσα να επιδεικνύει εις τον λαόν της τον χάρτην του πολέμου, ο οποίος εσημείωνε νίκην της εις το ανατολικόν μέτωπον και τα επ’ αυτής κατεχόμενα ξένα εδάφη, θα ηναγκάζετο τότε να ζητήση ειρήνην παραιτουμένη της Αλσατίας και της Λωρραίνης. Ο πόλεμος ούτω θα εβραχύνετο κατά το ήμισυ, οι νεκροί του πολέμου και οι ανάπηροι θα ήσαν οι ημίσεις, η καταστροφή συγκεντρωμένου πλούτου, την οποίαν έφερε ο πόλεμος, θα ήτο κατά τα 2/3 ή τουλάχιστον κατά τα 3/5 μικροτέρα, διότι γνωστόν είναι με ποίαν πρόοδον ηύξανον από μηνός εις μήνα αι δαπάναι του πολέμου. Επομένως, η ανθρωπότης ολόκληρος δεν θα υφίστατο τόσον ισχυρόν τον εκ του πολέμου κλονισμόν και τα μεταπολεμικά προβλήματα που αντιμετωπίζομεν θα ήσαν πολύ μικρότερα και η λύσις των πολύ ευκολωτέρα.

Αυτή είναι η συμφορά της ανθρωπότητος δια την οποίαν τόσον βαρείαν υπέχει ευθύνην ο κ. Μεταξάς. Έκαστος ημπορεί να κρίνη πόσον βαρεία είναι η ευθύνη του κ. Μεταξά απέναντι της Ελλάδος και του βασιλέως Κωνσταντίνου. Άνευ της εκθέσμου δράσεώς του, κατά την μοιραίαν εκείνην ημέραν του Φεβρουαρίου του 1915, ο εθνικός διχασμός θα επρολαμβάνετο και ο Κωνσταντίνος θα ήτο ένας εκ των κυριωτάτων παραγόντων της νίκης των συμμάχων και αντί να αποθάνη εξόριστος εις τα ξένα θα εβασίλευεν ευτυχής επί ηνωμένου του έθνους, ενώ η Ελλάς θα επραγματοποίει με μικράς σχετικώς θυσίας όλα τα εθνικά της όνειρα» (sic!!). 

ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΙΜΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ;

 

Σύμφωνα με το εισαγωγικό κείμενο της ανθολογίας του Squire «δεν υπάρχει ενέργεια ή γεγονός, μικρής ή μεγάλης σημασίας, που δεν θα μπορούσε να είχε συμβεί διαφορετικά, και συμβαίνοντας αλλιώς να μην είχε ίσως τροποποιήσει την παγκόσμια ιστορία». Αλλά στην προηγούμενη περίπτωση καταφανώς δεν ισχύει επακριβώς ο ορισμός για την εναλλακτική ιστορία. Δηλαδή, η ανάλυση του τι δεν συνέβη, δεν οδηγεί και στην κατανόηση του τι συνέβη τελικά. Ακόμη και το 1934, μία εικοσαετία μετά, ο Ελευθέριος Βενιζέλος δεν είχε καταλάβει τι ακριβώς έγινε στα Δαρδανέλια!

Αντιθέτως, μπορούμε να εικάσουμε, χωρίς αυτό να αγγίζει τη μυθιστορηματική πτυχή, τι θα μπορούσε να είχε συμβεί εάν η Ελλάδα έστελνε τελικά ένα Σώμα Στρατού στα Δαρδανέλια. Μόνον που την υπόθεση αυτή την απέδειξε, με στρατιωτικού τύπου επαλήθευση, ο Ιωάννης Μεταξάς, σε πραγματικό χρόνο, πριν ξεκινήσουν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Καλλίπολη. Να τι ανέφερε, μεταξύ άλλων, στο υπόμνημά του της 17^ης Φεβρουαρίου 1915 προς τον Βενιζέλο (διαβάστε το όλο, ιδιαιτέρως όσοι έλκετε την καταγωγή σας από τη Μακεδονία):

«Ως πολλάκις και προφορικώς και εγγράφως εξέθεσα υμίν, η αριθμητική υπεροχή του βουλγαρικού στρατού επί του ελληνικού είναι τοιαύτη ώστε εν περιπτώσει πολέμου επιβάλλεται η συγκέντρωσις ολοκλήρου του ελληνικού στρατού εν τη Ανατολική Μακεδονία. Διότι, προκειμένου να συνάψη τις αγώνα μετά ετέρου κράτους δέον να συνάψη τούτον μεθ’ όλων του των δυνάμεων, και να συγκεντρώση ταύτας εις το κύριον θέατρον του πολέμου εκεί όπου θα συναντήση τας κυρίας εχθρικάς δυνάμεις και ν’ αγωνισθή κατ’ αυτών αποφασιστικώς. Η αρχή αύτη, επικυρωθείσα υπό της ιστορίας δια μέσου των αιώνων, ορθή και αν ακόμη δεν επρόκειτο να παλαίσωμεν καθ’ ολοκλήρου του βουλγαρικού στρατού, είναι επιβεβλημένη ήδη, ότε ως προεξέθεσα θα έχωμεν εν περιπτώσει πολέμου ολόκληρον τον βουλγαρικόν στρατόν εναντίον μας. Συνεπώς η απόσπασις εκ του στρατού μας τούτου του ενός πέμπτου, και δή ενός των καλλιτέρων τμημάτων του, εξασθενεί αυτόν επικινδύνως. Ήδη προκειμένου να παλαίσωμεν μετά ολοκλήρου του ελληνικού στρατού κατά ολοκλήρου του βουλγαρικού, εν αναλογία 135 ταγμάτων ημετέρων κατά 240 εχθρικών, είμεθα υποχρεωμένοι να στηριχθώμεν επί ταχυτέρας συγκεντρώσεως επί διαχωρισμού των εχθρικών δυνάμεων ένεκα της ορεινής φύσεως του θεάτρου των επιχειρήσεων, και επί ταχέων ελιγμών εκ μέρους ημών και συνεπώς θα επιδιώξωμεν, στρατηγικώς την απόκρουσιν της επιθέσεως. Αλλά διά να παλαίσωμεν εν αναλογία 108 ταγμάτων κατά 240 εχθρικών δεν βλέπω δια τίνος τρόπου θα επετυγχάνομεν το αυτό αποτέλεσμα. Εις το μειονέκτημα τούτο προστίθεται ότι το σώμα όπερ θα λείψη είναι κατ’ ανάγκην ουχί το Ε΄ σώμα στρατού, και συνεπώς είναι έν εξ εκείνων άτινα το ταχύτερον θα μετεφέροντο εις Μακεδονίαν. Εκ τούτων προκύπτει ότι και το σχέδιον της συγκεντρώσεως στηριζόμενον επί παρουσίας εν Μακεδονία πέντε σωμάτων στρατού θα μεταβληθή και συνεπώς και το σχέδιον της εκστρατείας. Νομίζω δε ότι εκ των προτέρων άμα τη αρχή της εκστρατείας θα καθίστατο αναγκαία η εκκένωσις του ανατολικού τμήματος της Μακεδονίας. Ταύτα πάντα θα διηυκόλυνον τας εχθρικάς επιχειρήσεις, πάντως δε θα κατελήγομεν εις μάχην με δυνάμεις υποδιπλασίας των εχθρικών. Εκτός εάν προς αποφυγήν τοιαύτης μάχης, ής προφανές το αποτέλεσμα, υπεχωρούμεν κατ’ αρχάς όπισθεν του Αξιού είτα δε ίσως και περαιτέρω.

Υπό τοιούτους όρους έρχεται το ζήτημα της συνδρομής του εις Δαρδανέλλια αποσταλέντος σώματος στρατού, διά τας κατά της Βουλγαρίας επιχειρήσεις. Οι ευνοϊκώτεροι δι’ ημάς όροι υφ’ ούς δύναται τούτο να συμβή είναι εάν εκβιασθώσι τα Δαρδανέλλια και αλωθή η Κωνσταντινούπολις. Τότε θα εστρέφετο το σώμα τούτο ίσως ενισχυόμενον και υπό Αγγλογαλλικών δυνάμεων προς την Αδριανούπολιν ή προς την Γκιουμουλτζίναν όπως εκείθεν δράση κατά της Βουλγαρίας. Ασχέτως προς τον χρόνον, όστις θα εχρειάζετο δια την νέαν ταύτην επιχείρησιν, φρονώ αδιστάκτως ότι δεν θα επέσυρεν εφ’ εαυτό εχθρικάς δυνάμεις πρώτης γραμμής. Η Βουλγαρία θα ηρκείτο να το συγκρατήση εφ’ όσον το δυνατον περισσότερον χρόνον δια τμημάτων εθνοφρουρών ωχυρωμένων και αγωνιζομένων εν τω ιδίω εδάφει, επιβραδύνουσα την προέλασιν αυτού, μέχρις ού δι’ ολοκλήρου αυτής του στρατού της πρώτης γραμμής (240 ταγμάτων) καταφέρη το κύριον και αποφασιστικόν κτύπημα κατά του εν Μακεδονία ελληνικού στρατού, τότε θα ηδύνατο να στρέψη και κατά του μεμονωμένου σώματος τας αναγκαίας δυνάμεις, και να το καταστρέψη. Αι εν τω μεταξύ, ενδεχομένως, δυνάμεναι να έλθωσιν προς βοήθειαν ημών Αγγλογαλλικαί δυνάμεις θα έφθαναν αργά, μετά την έκβασιν των αποφασιστικών μαχών. Αλλά πλην τούτου δέον να έχωμεν υπ’ όψιν μας και το ότι εν τοιαύτη περιπτώσει ο τουρκικός στρατός θα είναι συμμαχικός στρατός της Βουλγαρίας, και επομένως το τουρκικόν σώμα της Αδριανουπόλεως μεθ’ ετέρων ίσως τουρκικών δυνάμεων, θα ηδύνατο αυτό να καλύψη την Βουλγαρίαν ανεφοδιαζόμενον εξ αυτών και ν’ αντιταχθή τελεσφόρως κατά της προελάσεως του ημετέρου εν Θράκη σώματος.

Και τούτο κατά την ευνοϊκωτέραν περίπτωσιν. Αλλ’ υπάρχουσι και έτεραι περιπτώσεις. Εάν η Βουλγαρία εκήρυσσε γενικήν επιστράτευσιν καθ’ ην στιγμήν εγίνετο ημετέρα απόβασις, και το ημέτερον αποβατικόν σώμα ευρίσκετο εν αγώνι; Η εκ νέου τότε αποβίβασις θα καθίστατο αδύνατος και θα ισοδυνάμει προς καταστροφήν ημών τε και των Αγγλογάλλων. Άλλωστε πόσον χρόνον υπό τοιούτους όρους θα διήρκει η επιβίβασις, η μεταφορά και αποβίβασις εις Μακεδονίαν; Τουλάχιστον δέκα πέντε ημέρας εάν ολόκληρος ο μεταγωγικός στόλος του σώματος στρατού έμενεν εις την διάθεσίν του. Αλλ’ ο μεταγωγικός ούτος στόλος αποτελείται εξ 70 περίπου πλοίων και τότε τι θα έμενε δια την επιστράτευσιν και μεταφοράν του λοιπού στρατού; Εάν δε δεν ενηργείτο επιβίβασις συνολική του σώματος τούτου, αλλά μεταφορά μόνον, συνεπώς διαδοχική τμηματικώς, τότε εις ποίαν θέσιν θα ευρεθή το σώμα τούτο εάν εν τω μεταξύ οι Τούρκοι επωφελούμενοι της βαθμιαίας εξασθενήσεως του αναλάβωσι επίθεσιν;

Πλείσται δε άλλαι δυσχερέστεραι περιπτώσεις δύνανται να παρουσιασθώσι, και τας οποίας είναι περιττόν να απαριθμήσω και εκθέσω. Ουδείς εγγυάται ότι η απόβασις είναι δυνατή εις την Χερσόνησον της Καλλιπόλεως, ίσως δε επιβάλωσιν ταύτην αι περιστάσεις εις την Ασιατικήν ακτήν. Τότε το σώμα τούτο στρατού μετά των συμμαχικών δυνάμεων θα εισχωρήσωσιν εις το Ασιατικόν έδαφος. Εν τοιαύτη περιπτώσει, ουδείς δύναται να γίνη λόγος περί εγκαίρου επανόδου αυτού εις Μακεδονίαν.

Αλλά και αν υποθέσωμεν ούτως ή άλλως ότι ο σώμα τούτο κατορθώνη να επανέλθη εις Μακεδονίαν, θα έλθη πάντως πολύ αργά. Υπολογίζω ότι εάν ο Ελληνικός στρατός δεν υποχωρήση όπισθεν του Αξιού, αι αποφασιστικαί μάχαι θα δοθώσι περίπου μεταξύ 20 και 25 ημερών από της  κηρύξεως γενικής επιστρατεύσεως εν Βουλγαρία. Εάν ήδη υπολογίσωμεν τον απαιτούμενον χρόνον όπως το σώμα τούτο αποσπώμενον από του εχθρού επανέλθη εις την ακτήν, την επιβίβασιν αυτού, την μεταφοράν, την αποβίβασιν και την πορείαν προς το πεδίον του αγώνος, βλέπομεν ότι υπό τους ευνοϊκωτέρους όρους, η εμφάνισις αυτού εις το πεδίον του αγώνος, δεν δύναται να επέλθη παρά μετά τας αποφασιστικάς μάχας.

Ήδη μένει προς εξέτασιν η πιθανότης της επιτυχίας της κατά των Δαρδανελλίων επιχειρήσεως. Εξέθεσα ήδη διατί το ζήτημα τούτο είναι σπουδαίον και ζωτικόν δι’ ημάς. Η αποτυχία και ακόμη περιωρίζετο όχι εις την απόκρουσιν της αποβάσεως, αλλά εις παρεμπόδισιν της εισελάσεως εις το εσωτερικόν και συνεπώς εις χρόνισιν του αγώνος φρονώ ότι θα ήρκει όπως πεισθή η Βουλγαρία προς επέμβασιν.

Περί της σημερινής οχυρώσεως των ακτών της Χερσονήσου της Καλλιπόλεως και της Ασιατικής Ανατολικής ακτής των Δαρδανελλίων προς απόκρουσιν αποβάσεως δεν έχομεν από τινός σαφείς πληροφορίας. Ήδη από του παρελθόντος θέρους ήρχισεν αμυντική εργασία εκ μέρους των Τούρκων, ήτις δυνάμεθα να παραδεχθώμεν ότι εσυνεχίσθη από της εισόδου της Τουρκίας εις τον πόλεμον. Ώστε δυνάμεθα να είμεθα βέβαιοι ότι η επιτυχία της αποβάσεως και μόνον από αυτής της απόψεως έσεται αμβίβολος. Αλλά πλήν τούτου υπάρχουσιν ήδη και μεγάλαι δυνάμεις Τουρκικού στρατού διαθέσιμοι προς αντιμετώπισιν τοιαύτης αποβατικής επιχειρήσεως.

Υπάρχουσι διαθέσιμα:

Το 1^ον Σώμα στρατού (Κωνσταντινουπόλις).

Το 2^ον Σώμα στρατού (Αδριανούπολις)

Το 3^ον Σώμα στρατού (Χερσόνησος Καλλιπόλεως).

Το 4^ον Σώμα στρατού (Εκ δύο μεραρχιών εις Σμύρνην Πάνορμον και Μπαλουκεσέρ).

Το 5^ον Σώμα στρατού (Τουλάχιστον μία μεραρχία Κων/πόλεως).

Το 6^ον Σώμα στρατού (Τσατάλζαν).

Εν όλω 15 Μεραρχίαι. Εάν εκ τούτου διατεθώσι κατά του αποβατικού στρατού 8 Μεραρχίαι, ήτοι περί τας 80-85 χιλιάδες πεζικού μετά αναλόγων λοιπών όπλων και προφανές ότι έν σώμα Ελληνικού στρατού ήτοι 27 χιλιάδες πεζικού, μετά τριών Ευρωπαϊκών μεραρχιών ήτοι 36 χιλιάδας πεζικού, εν όλω 63 χιλιάδες πεζικού, είναι εντελώς ανεπαρκής δύναμις.

Πλήν τούτου και μετά την εκβίασιν των Δαρδανελλίων δεν τελειώνει η εκστρατεία. Η εμφάνισις του στόλου προ της Κωνσταντινουπόλεως δεν θα άρη την αντίστασιν του Τουρκικού στρατού. Αι εν Θράκη δυνάμεις αυτού περί τας 12 τουλάχιστον Μεραρχίαι, στηριζόμεναι επί της Βουλγαρίας θα δυνηθώσι να παρατείνωσι την αντίστασιν επί μακρόν, και πιθανώτατα θα κατανικήσωσι τας ανεπαρκείς ημών δυνάμεις.

Καθίσταται όθεν απαραίτητον όπως ευθύς εξ αρχής της εκστρατείας διατεθώσιν αι απαιτούμεναι δυνάμεις εκ μέρους των Συμμάχων αίτινες θα εξασφαλίσωσι την επιτυχίαν αυτής. Συγχρόνως να μελετηθή από κοινού και λεπτομερώς η όλη επιχείρησις, ήτις να εκτελεσθή τότε μόνον όταν η επιτυχία θεωρηθή εξησφαλισμένη.

Προσθέτω ότι εκ των μέχρι τούδε μέτρων των Συμμάχων κατά των Δαρδανελλίων, φαίνεται ότι ουδόλως εμελετήθη η επιχείρησις αύτη, και ότι πολύ υπετιμήθη ο εχθρός.

Εάν παρά τας γνώμας μου ταύτας θεωρηθή επιβεβλημένον όπως συμμετάσχωμεν, νομίζω ότι δύο μέτρα θα ηλάττουν κατά τι τους κινδύνους ους μέλλει να διατρέξη η Ελλάς.

1^ον) Η συμμετοχή της Ρωσσίας εάν η Βουλγαρία και μόνον επιστρατευθή δι’ αποστολής ρωσσικού στρατού εις Βάρναν και Πύργον.

2^ον Η εκ μέρους των Άγγλων και Γάλλων διάθεσις των απαιτούμενων δυνάμεων κατόπιν συνεννοήσεως μετά της Ελλάδος και από κοινού μελέτη της όλης επιχειρήσεως, προ πάσης αναλήψεως αυτής».

Τώρα θα μου πείτε: Ο Βενιζέλος έγραψε στα παλαιότερα των υποδημάτων του τις προειδοποιήσεις των κορυφαίων στρατηγών των «συμμάχων» (Wilson, Foss), θα ελάμβανε υπ’ όψιν του τις επισημάνσεις του Μεταξά; Άλλωστε, από το 1912-1916, ο Βενιζέλος αγωνίστηκε με νύχια και με δόντια να δοθεί η δυτική Θράκη και η Ανατολική Μακεδονία στη Βουλγαρία για να «φανή περισσότερον συνδιαλλακτική ως προς την Κεντρικήν και Δυτικήν Μακεδονίαν, ίνα καταστή δυνατή η ειρηνική διανομή ταύτης μεταξύ της Ελλάδος και της Σερβίας». (!) Με λίγα λόγια, συμφωνούσε να δοθεί στη Βουλγαρία η δυτική Θράκη και η ανατολική Μακεδονία, ίσως και συναινέσει να μοιραστούμε με τη Σερβία την κεντρική και δυτική Μακεδονία!

ΑΝΑΤΡΙΧΙΛΑ

Όμως, να κλείσουμε αυτό το άρθρο με ένα «τι θα γινόταν εάν…» του Ferguson, το οποίο βεβαίως το αναλύει διεξοδικά στο βιβλίο του και του οποίου οι συσχετισμοί, με τη σημερινή γεωστρατηγική συγκυρία στην Ευρώπη και στον κόσμο, προκαλούν ανατριχίλα:

«Αν η Μεγάλη Βρετανία είχε μείνει στην άκρη (από τον Α΄Π.Π.) – ακόμη και για λίγες εβδομάδες – η ηπειρωτική Ευρώπη θα μπορούσε να είχε μετατραπεί σε κάτι όχι εντελώς διαφορετικό με την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως την ξέρουμε σήμερα – χωρίς όμως την τεράστια συστολή της βρετανικής υπερπόντιας δύναμης, η οποία ήταν απόρροια των δύο παγκοσμίων πολέμων. Ίσως επίσης η ολοκληρωτική κατάρρευση της Ρωσίας και οι φρικαλεότητες του Εμφυλίου Πολέμου και του Μπολσεβικισμού να είχαν αποτραπεί… Και είναι ξεκάθαρο ότι δε θα είχε πραγματοποιηθεί η αιφνίδια εισβολή της αμερικανικής οικονομικής και στρατιωτικής δύναμης στις ευρωπαϊκές υποθέσεις, που σημάδεψε το τέλος της βρετανικής οικονομικής υπερίσχυσης στον κόσμο… Με τον Κάιζερ να θριαμβεύει, ο Αδόλφος Χίτλερ θα τα είχε βγάλει μετά βίας πέρα στη ζωή, ως μέτριος ζωγράφος και απόστρατος παλιός στρατιώτης, σε μία γερμανοκρατούμενη κεντρική Ευρώπη… Και ο Λένιν θα είχε μπορέσει να συνεχίσει να είναι ένας αψίθυμος γραφιάς στη Ζυρίχη, περιμένοντας για πάντα την κατάρρευση του καπιταλισμού – και παραμένοντας για πάντα απογοητευμένος… Θα ήταν απείρως προτιμότερο, αν η Γερμανία είχε επιτύχει να εδραιώσει την ηγεμονική της θέση στην Ευρώπη χωρίς τους δύο παγκοσμίους πολέμους… Πολεμώντας τη Γερμανία το 1914, ο Άσκουιθ, ο Γκρέι και οι συνεργάτες τους βοήθησαν να εξασφαλιστεί ότι, όταν η Γερμανία θα επικρατούσε τελικά στην Ευρώπη, η Μεγάλη Βρετανία δε θα ήταν πλέον αρκετά δυνατή για να παρεμποδίσει κάτι τέτοιο». (!!)

ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΜΝΗΣΙΑΣ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

100 χρόνια από την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου

Του ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΡΤΣΙΟΥ

booksonthesites.blogspot.com

Εκατό χρόνια συμπληρώνονται αυτό το μήνα από τη δολοφονία του αρχιδούκα και διαδόχου του θρόνου της Αυστροουγγαρίας Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας στο Σεράγεβο, που πυροδότησε την έναρξη του Α΄ παγκοσμίου πολέμου ένα μήνα αργότερα, με την επίθεση κατά της Σερβίας. Η Ελλάδα συμμετέχει στην πανευρωπαϊκή εκστρατεία Europeana 1914-1918, συλλογής και ψηφιοποίησης των τεκμηρίων του Μεγάλου Πολέμου, που στοίχειωσε όλες τις γενιές του πρώτου μισού του 20^ου αιώνα.

Ευελπιστούμε ότι, με την ευκαιρία της διοργάνωσης των Ημερών Συλλογής σε 20 χώρες της Ευρώπης, η Ελλάδα θα συνεισφέρει στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης, με τον …οβολόν της στα 60.000 προσωπικά αντικείμενα, στις 600 ώρες φιλμ και στα 400.000 αντικείμενα – τεκμήρια από εθνικές συλλογές.

Απόσπασμα από τα χιλιάδες τεκμήρια, που βρίσκονται στο Διπλωματικό και Ιστορικό Αρχείο του υπουργείου Εξωτερικών, για τις δολοφονίες των εκτοπισθέντων στη Βουλγαρία κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

«Η αφοσίωση του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού είναι εγκωμιαστική. Το έργο του στην ανατολική Μακεδονία υπήρξε καταπληκτικό και όχι μόνον το ελληνικό έθνος αλλά ολόκληρη η ανθρωπότητα του οφείλει αιώνια ευγνωμοσύνη». Η Διεθνής Ερευνητική Επιτροπή για τις βουλγαρικές θηριωδίες και τις ευρείας κλίμακας εκτοπίσεις στην ανατολική Μακεδονία, από τον Αύγουστο του 1916 έως και τον Οκτώβριο του 1918, επαίνεσε την αποστολή του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού, για το ανθρωπιστικό έργο του επαναπατρισμού των δεκάδων χιλιάδων Μακεδόνων, που κατάφεραν να επιζήσουν στα βουλγαρικά κάτεργα, μετά τον βίαιο εκτοπισμό τους από τις 21 Ιουνίου του 1917.

Στην αδημοσίευτη στην Ελλάδα Έκθεση του 1919 «Αναφορές των αποστολών του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού, για τις δραστηριότητές τους στη Μακεδονία, τη Θράκη, τη Βουλγαρία, τα νησιά του Αιγαίου και την Ελλάδα», καταγράφονται λεπτομερώς τα δεινά που προκάλεσε η διετής βουλγαρική κατοχή:

«Ο κόσμος ίσως δεν θα μάθει ποτέ πόσοι ακριβώς άνδρες, γυναίκες και παιδιά έχασαν τη ζωή τους ως συνέπεια των εκτοπίσεων, αλλά είναι βέβαιο ότι πέθαναν δεκάδες χιλιάδες. Αναφορές που έφθασαν στην έδρα του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού αναφέρουν τους ισχυρισμούς των Βουλγάρων ότι εκτοπίστηκαν λιγότεροι από 60.000 Έλληνες πολίτες, αλλά οι ελληνικές αρχές ανεβάζουν τον αριθμό αυτό σε περισσότερους από 100.000 και η διαφορά χωρίς αμφιβολία αντιστοιχεί στους θανάτους των Ελλήνων από πείνα, την έκθεση σε κινδύνους και γενικότερα στην κακομεταχείριση».

Στην Έκθεση αναφέρεται ότι «η κατάσταση των διασωθέντων Ελλήνων ήταν τόσο άσχημη, που παρά τα όσα θα μπορούσαν να γίνουν γι’ αυτούς, πολλοί πέθαναν πριν φθάσουν στη γενέθλια γη. Εκτός από τη φροντίδα για την εγκατάσταση σταθμών σίτισης και ρουχισμού από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό, ένα από τα πολλά καθήκοντα των Αμερικανών και των Αμερικανίδων ήταν να σκάβουν τάφους για τους Έλληνες, που πέθαναν από πείνα και ασθένειες».

Στους δεκάδες χιλιάδες θανάτους των εκτοπισθέντων πρέπει να προστεθούν και οι 32.000 θάνατοι από πείνα, δολοφονίες και ασθένειες, από το συστηματικό λιμό που οργάνωσε και επέβαλε η βουλγαρική κυβέρνηση στα χωριά και τις πόλεις της ανατολικής Μακεδονίας. Αλλά δεν ήταν μόνον αυτά τα θύματα. «Αν και το έργο του επαναπατρισμού θεωρείται ότι έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, οι Έλληνες ισχυρίζονται ότι χιλιάδες από τους ανθρώπους τους βρίσκονται ακόμη στα χέρια των Βουλγάρων. Υποστηρίζουν ότι οι Βούλγαροι έχουν προσθέσει ένα «ωφ» στα ονόματα χιλιάδων παιδιών για να εξαπατήσουν τους Έλληνες ερευνητές και να εμποδίσουν την επιστροφή αυτών των παιδιών στα σπίτια τους. Επίσης, οι Έλληνες ισχυρίζονται ότι από τους 32.000 Έλληνες στρατιώτες που φυλακίστηκαν στη Βουλγαρία, περίπου 20.000 πέθαναν, ενώ ο Βούλγαρος υπουργός πολέμου Λιάπτσεφ προβαίνει στον εκπληκτικό ισχυρισμό ότι μόνον 11.345 Έλληνες υπό τα όπλα απήχθησαν και ότι αυτός ακριβώς ο αριθμός επέστρεψε στη χώρα του».

Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

 

Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή το βράδυ 17/12/2010, στην κατάμεστη αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του νέου δημαρχιακού μεγάρου Θεσσαλονίκης, η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Βασίλη Σ. Κάρτσιου «Η γενοκτονία του ελληνισμού της ανατολικής Μακεδονίας, κατά τη 2^η βουλγαρική κατοχή (1916-1918)».

Το βιβλίο παρουσίασαν κατά σειρά ο δημοσιογράφος Παντελής Σαββίδης, ο πρώην πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου Θεσσαλονίκης Δημήτρης Γαρούφας και ο ιστορικός Χάρης Τσιρκινίδης.

Πριν την έναρξη της παρουσίασης, την εκδήλωση χαιρέτισαν ο κ. Γιάννης Νούλης, πρόεδρος του δ.σ. της Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων & Σωματείων Ν. Σερρών, (με έδρα τη Θεσσαλονίκη), ο κ. Ανδρόνικος Σινιώρης, πρόεδρος του δ.σ. του Συλλόγου Καβαλιωτών Θεσσαλονίκης «ΟΙ ΦΙΛΙΠΠΟΙ», και ο εκπρόσωπος του Πολιτιστικού Συλλόγου «Εμμανουήλ Παπάς» Θεσσαλονίκης κ. Γεώργιος Βοζιάνης.

Πρόκειται για το 2^ο κατά σειρά τόμο της τριλογίας του συγγραφέα για τα συγκλονιστικά γεγονότα, που σημάδεψαν την ιστορία της περιοχής τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20^ου αι., με αποκορύφωμα τη βουλγαρική κατοχή από τον Αύγουστο του 1916 έως και τον Σεπτέμβριο του 1918, που οδήγησε στον αφανισμό και τον όλεθρο 70.000 Έλληνες Μακεδόνες.

Η Ανατολική Μακεδονία υπήρξε το «αντάλλαγμα» προς τη Σόφια, για τις παραχωρήσεις εδαφών στη Μ. Ασία, που ο γαλλο-βρετανικός άξονας έταζε αφειδώς στον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Στις 300 σελίδες του βιβλίου παρουσιάζονται για πρώτη φορά όλες οι πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις, που οδήγησαν την Ελλάδα στη δίνη του α΄ παγκοσμίου πολέμου και τους κατοίκους της Ανατολικής Μακεδονίας στην πείνα, την εξαθλίωση και το θάνατο.

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί αρχειακό υλικό και πηγές από το πρωτότυπο, καθώς και δεκάδες έγγραφα με ονόματα ομήρων. Πρόκειται για την εκτενέστερη καταγραφή επισήμων εγγράφων που αναφέρονται στα θύματα της βουλγαρικής κτηνωδίας, την περίοδο 1916-1918.

Επίσης, στα δύο παραρτήματα του βιβλίου παρουσιάζονται αυτούσια όλα τα συγκλονιστικά ντοκουμέντα, που διαμόρφωσαν τις δραματικές εξελίξεις της εποχής, όπως τα υπομνήματα του Βενιζέλου προς τον Κωνσταντίνο, η συμμαχική διακοίνωση της 8^ης Ιουνίου 1916, το διάταγμα της γενικής αποστράτευσης της 14^ης Ιουνίου 1916, το χρονικό της παλιννόστησης των ομήρων, η έκθεση της διασυμμαχικής επιτροπής από το γαλλικό πρωτότυπο κ.ά.

Η κεντρική διάθεση του βιβλίου γίνεται από το βιβλιοπωλείο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ, Ερμού 61, 54623 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310-282782, fax: 2310-240331. Για τα σημεία πώλησης εκτός Θεσσαλονίκης, επικοινωνήστε με το ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ.

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

ΦΩΤΟ 1: Όρθιος στο βήμα απευθύνει χαιρετισμό ο κ. Γιάννης Νούλης. Από αριστερά ο κ. Χάρης Τσιρκινίδης, ο κ. Παντελής Σαββίδης, ο κ. Δημήτρης Γαρούφας και ο συγγραφέας Βασίλης Κάρτσιος.

ΦΩΤΟ 2: Στο βήμα ο ιστορικός και συγγραφέας Χάρης Τσιρκινίδης.

ΦΩΤΟ 3:  Πλήθος κόσμου παρακολούθησε με αμείωτο ενδιαφέρον, για δύο ώρες, την εκδήλωση της παρουσίασης του βιβλίου.

ΦΩΤΟ 4: Η εκπαιδευτική κοινότητα δήλωσε παρούσα στην εκδήλωση. Καθηγήτριες και καθηγητές του Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας φωτογραφίζονται μετά τη λήξη της παρουσίασης.

ΦΩΤΟ 5: Ο συγγραφέας Βασίλης Κάρτσιος υπογράφει τα βιβλία του.

ΦΩΤΟ 6: Ιδιαίτερα έντονη ήταν η παρουσία των νέων στην εκδήλωση.

ΦΩΤΟ 7: Από αριστερά ο ζωγράφος – αγιογράφος Γιάννης Καμάρης, ο συγγραφέας και ο δημοσιογράφος Φόρης Πεταλίδης με τη σύζυγό του Έφη.

ΦΩΤΟ 8: Ο Βασίλης Κάρτσιος υπογράφοντας τα βιβλία του.