ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΟΛΙΓΑΡΧΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Μέσω του «Μονεταρισμού» του Μίλτον Φρίντμαν

Του ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΡΤΣΙΟΥ

booksonthesites.blogspot.com

Αν και έδειξε δείγματα γραφής στη διάρκεια του πολέμου προτείνοντας την αύξηση των φόρων για την καταπολέμηση του πληθωρισμού, και επινοώντας το σύστημα της φορολογικής παρακράτησης, η πρώτη «συνεισφορά» του Νομπελίστα Μίλτον Φρίντμαν (1912-2006) στο σύγχρονο καπιταλιστικό οικονομικό μοντέλο υπήρξε η θεωρία της «λειτουργίας κατανάλωσης» του 1957. Σύμφωνα με αυτήν οι αποφάσεις κατανάλωσης και αποταμίευσης ενός ατόμου επηρεάζονται περισσότερο από μόνιμες αλλαγές στο εισόδημα παρά από αλλαγές που θεωρούνται εφήμερες ή προσωρινές.

Αυτό, βεβαίως, σήμερα φαντάζει τελείως λογικό και αναμενόμενο καθώς στην Ελλάδα βιώσαμε την εμπειρία των δραστικών περικοπών των εισοδημάτων μίας παρατεταμένης μνημονιακής περιόδου, αλλά στη μεταπολεμική δεκαετία του 1950 στις Η.Π.Α. μία τέτοια οικονομική παράμετρος θα έπρεπε να αποδειχθεί και με στατιστικά στοιχεία. Ως οικονομολόγος, μαθηματικός και στατιστικολόγος ο εβραϊκής καταγωγής Φρίντμαν ήταν ο ιδανικός επιστήμων για να διαχειριστεί το όλο θέμα και για ένα επιπρόσθετο λόγο. Η θεωρία της «λειτουργίας κατανάλωσης» δημιούργησε την «υπόθεση του μονίμου εισοδήματος», η οποία, σύμφωνα με τους αναλυτές των θεωριών του Φρίντμαν, εξηγούσε γιατί οι βραχυπρόθεσμες φορολογικές επιβαρύνσεις στην πραγματικότητα μειώνουν τις αποταμιεύσεις αλλά διατηρούν τα επίπεδα κατανάλωσης στατικά.

Το 1976, απονεμήθηκε στον Φρίντμαν το βραβείο Νόμπελ στα Οικονομικά, για αυτήν ακριβώς την έρευνά του πάνω στο εισόδημα και την κατανάλωση, αλλά και για τις επισημάνσεις του στην νομισματική θεωρία και την πολυπλοκότητα της πολιτικής σταθεροποίησης ενός οικονομικού συστήματος ή μίας οικονομίας. Ο Φρίντμαν είχε διαφοροποιηθεί σε κάποιο βαθμό από τις θεωρίες του Τζων Μέιναρντ Κέινς, ο οποίος θεωρούσε πιο σημαντική τη δημοσιονομική πολιτική από την αντίστοιχη νομισματική. Η γενικότερη πολιτική του φιλοσοφία αντανακλούσε και εξέφραζε τις «αρετές» ενός οικονομικού συστήματος ελεύθερης αγοράς με τη μικρότερη δυνατή παρεμβατική διαδικασία.

Όπως γράφτηκε, στο Capitalism and Freedom ο Φρίντμαν απελευθέρωσε τη μελέτη των οικονομικών της αγοράς από τον …πύργο του ελεφαντόδοντου και την έφερε κάτω στη γη. Τουτέστιν, γράφοντας το σημαντικότερο βιβλίο οικονομικών της δεκαετίας του 1960 κατέστησε τα οικονομικά μία υπόθεση για ένα ευρύτερο κοινό. Υποστήριξε, μεταξύ άλλων, και μία σειρά από θεωρητικά μη σχετιζόμενες πρωτοβουλίες και καινοτομίες όπως τον εθελοντικό στρατό, τους ελεύθερα κυμαινόμενους συναλλαγματικούς συντελεστές, την κατάργηση της αδειοδότησης των ιατρών, έναν αρνητικό φόρο εισοδήματος (επιδόματα αντί συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης), τα εκπαιδευτικά δελτία, τη νομιμοποίηση των ναρκωτικών (έσοδα) και της πορνείας κ.ο.κ. Ο Φρίντμαν πίστευε ότι η εφαρμογή του «αρνητικού φόρου εισοδήματος» παρουσίαζε πολλά πλεονεκτήματα, θα μπορούσε να προσαρμοστεί άμεσα στο φορολογικό σύστημα, και θα ήταν λιγότερη δαπανηρή μειώνοντας το διοικητικό βάρος της εφαρμογής ενός δικτύου κοινωνικής ασφάλισης.  Ο Φρίντμαν ήταν ένας παθιασμένος εχθρός της στρατιωτικής θητείας, και όπως δήλωσε κάποτε η κατάργηση της υποχρεωτικής στρατολόγησης ήταν σχεδόν το μοναδικό ζήτημα για το οποίο είχε ασκήσει πίεση στο Κογκρέσο. (The Library of Economics and Liberty, encyclopedia biographies).

Η σπουδαιότητα των νομισματικών θεωριών του Φρίντμαν φάνηκε, σε σημαντικό βαθμό,  στην πράξη, από τη συνολική αντίδραση της νομισματικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής του «συστήματος» στην κρίση του 2007-08 (Edward Nelson, Federal Reserve Board, 2011): «Πέντε βασικές πτυχές αυτής της πολιτικής αντίδρασης ήταν: 1) η ευρεία χορήγηση χαμηλότοκων δανείων προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα, σε κατώτερα ποσοστά σε σχέση με τα επιτόκια της αγοράς πριν από την κρίση. 2) Οι τίτλοι κρατικών χρεογράφων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας έχουν αναπροσαρμοστεί με στόχο να ασκηθούν πιέσεις προς τα κάτω στην πορεία πολλών σημαντικών επιτοκίων σε σχέση με την πορεία των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων. 3) Η ασφάλιση των καταθέσεων έχει επεκταθεί, συμβάλλοντας στην απομόνωση του χρηματιστηρίου από τη διατάραξη της πιστωτικής αγοράς. 4) Το εμπορικό τραπεζικό σύστημα έχει λάβει βοήθεια μέσω προγράμματος ανακεφαλαιοποίησης, ενώ οι υφιστάμενοι μέτοχοι υπέστησαν ζημίες. 5) Έχει εισαχθεί ένα σύστημα επιτοκίων – αποθεματικών».

Δεν αποτέλεσε, συνεπώς, έκπληξη το γεγονός ότι ο Φρίντμαν διετέλεσε σύμβουλος και αμερικανών προέδρων όπως ο Ρίτσαρντ Νίξον, και της συντηρητικής πρωθυπουργού της Βρετανίας Μάργκαρετ Θάτσερ. Στην FED, την περιβόητη Ομοσπονδιακή Τράπεζα Αποθεματικών είχαν κάθε λόγο να ρίχνουν μια ματιά στο θεωρητικό μοντέλο του μονεταρισμού και στις λύσεις που υποδείκνυε ο Φρίντμαν, αλλά φαίνεται ότι αυτό δεν γινόταν πάντοτε. Η θεωρία περί Μονεταρισμού ταρακούνησε το Συμβούλιο της FED το 1963, όταν ο Φρίντμαν συνέγραψε μαζί με την Άννα Σβάρτς το βιβλίο Monetary History of the United States, 1867-1960. Οι δύο συγγραφείς υποστήριξαν ότι η Μεγάλη Ύφεση υπήρξε αποτέλεσμα λαθεμένων νομισματικών πολιτικών της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Αποθεματικών.

Οι δύο συντάκτες είχαν υποβάλει το αδημοσίευτο χειρόγραφο προς το Συμβούλιο της FED, το οποίο έσπευσε να αναθέσει τη συγγραφή μίας ανταπάντησης με την ελπίδα να αντιστραφούν τα στοιχεία και να αφαιρεθούν οι «κατηγορίες» από τη Νομισματική Ιστορία. Μόνον τυχαία δεν ήταν η έκδοση της Νομισματικής Ιστορίας το 1963. Εκείνη τη χρονιά η FED γιόρταζε τα 50χρονα από την ίδρυσή της και το Συμβούλιο των κυβερνώντων δημοσίευσε ένα μικρό τεύχος με τους σκοπούς της FED, προβάλλοντας ως πρωταρχικό στόχο τη διατήρηση της ανάπτυξης σε υψηλά επίπεδα απασχόλησης μέσα σ’ ένα οικονομικό περιβάλλον σταθερού δολαρίου. Ε, λοιπόν, από το 1963 έως το 1973 σημειώθηκε στις ΗΠΑ το μεγαλύτερο ποσοστό πληθωρισμού σε καιρό ειρήνης! (Galbraith).

«Η λύση του Φρίντμαν στα προβλήματα του πληθωρισμού και των βραχυχρόνιων διακυμάνσεων της απασχόλησης, και του πραγματικού ΑΕΠ ήταν ο λεγόμενος κανόνας της προσφοράς χρήματος. Εάν το Συμβούλιο της FED είχε την υποχρέωση να αυξήσει την προσφορά χρήματος με τον ίδιο ρυθμό που αυξήθηκε το πραγματικό ΑΕΠ, σύμφωνα με τον Φρίντμαν ο πληθωρισμός θα είχε εξαφανιστεί». (The Library of Economics and Liberty, encyclopedia biographies). Αυτό σήμαινε ότι Μίλτον Φρίντμαν επανέφερε την αντίληψη πως ο πληθωρισμός οφειλόταν στην υπερβολική αύξηση της προσφοράς χρήματος, και πρότεινε ως θεραπεία ο ρυθμός αυτός να ακολουθεί το ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ.

Επομένως, έχοντας απαντήσεις σε φλέγοντα προβλήματα σταθεροποίησης ενός οικονομικού συστήματος ο Φρίντμαν, τον Μάρτιο του 1975, ταξίδεψε από το Σικάγο προς το Σαντιάγκο της Χιλής, όπου συναντήθηκε με τον στρατηγό Πινοσέτ ο οποίος τον Σεπτέμβριο του 1973 είχε ανατρέψει τον πρόεδρο Αλιέντε βομβαρδίζοντας το προεδρικό μέγαρο. Η οικονομία της Χιλής είχε καταρρεύσει μέσα σ’ ένα καλπάζοντα πληθωρισμό της τάξης του 900% ετησίως. Η συνταγή του Φρίντμαν, στα πρώτα της στάδια, ήταν απλή: Δραστική περικοπή των δαπανών της γενικής κυβέρνησης (σήμερα θα το λέγαμε «του ευρύτερου δημόσιου τομέα»), και αντιμετώπιση του πληθωρισμού με οποιοδήποτε τίμημα. Ο δικτάτορας της Χιλής υπάκουσε και μείωσε δραστικά τις κυβερνητικές δαπάνες, ενώ παράλληλα άρχισε να καίει δεσμίδες του κυκλοφορούντος χαρτονομίσματος.

Σύμφωνα με όσα έγραψε ο ίδιος o Φρίντμαν μετά από χρόνια, η φιλοσοφία της σκέψης του εκείνη την εποχή απέδιδε τα οικονομικά προβλήματα της Χιλής στη σαραντάχρονη τάση της οικονομίας της προς τον κολεκτιβισμό, το σοσιαλισμό και το κράτος πρόνοιας, σ’ αυτό που έχει χαρακτηριστεί ως σταδιακή μετάβαση στο σοσιαλισμό ή «Φάμπιαν σοσιαλισμός». Άλλωστε, ο Φρίντμαν είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι όλες οι κυβερνητικές παρεμβάσεις του Φραγκλίνο Ντελάνο Ρούζβελτ, στο πλαίσιο του New Deal, τη δεκαετία του 1930, ήταν «λάθος θεραπεία για λάθος ασθένεια», υποστηρίζοντας ότι η προσφορά χρήματος θα έπρεπε να είχε διευρυνθεί και όχι να συρρικνωθεί. (J. BRADFORD DELONG, Right from the Start?).  Μπροστά στο αδιέξοδο που είχε δημιουργηθεί, ο Αλιέντε επιχείρησε να μπολσεβικοποιήσει τη Χιλή με την ανάληψη από το κράτος όλων των τομέων της οικονομικής δραστηριότητας, σε μία εποχή που είχε αρχίσει η διείσδυση των δυτικών πολυεθνικών στις αγορές των σοσιαλιστικών χωρών της Ευρώπης. Ο Αλιέντε, προφανώς, δεν είχε ακούσει για την «παλινόρθωση του καπιταλισμού» στη Σοβιετική Ένωση.

Ο Φρίντμαν πίστευε ότι η αντιμετώπιση του πληθωρισμού θα οδηγούσε σταδιακά στην εξάπλωση της αγοράς κεφαλαίου μέσα σ’ ένα προβληματικό οικονομικό περιβάλλον, κάνοντας έτσι εφικτή τη μεταβίβαση των επιχειρήσεων από το κράτος στους ιδιώτες. Με αφορμή την επίθεση που δέχθηκε για τις συμβουλές του σ’ ένα δικτατορικό καθεστώς, ο Φρίντμαν αποκάλυψε αργότερα ότι είχε δώσει τις ίδιες συμβουλές και στην κινεζική κυβέρνηση αλλά στην περίπτωση της Κίνας δεν αντιμετώπισε την καταιγίδα των διαμαρτυριών, όπως στην περίπτωση της Χιλής, παρά το γεγονός ότι η κινεζική κυβέρνηση «ήταν και παραμένει ακόμα πιο καταπιεστική από τη στρατιωτική χούντα της Χιλής». (Niall Ferguson, The Ascent of Money). Η αποκάλυψη αυτή του Φρίντμαν, που σχετίζεται σαφώς με τον «τερατώδη» μετασχηματισμό του κινέζικου οικονομικού συστήματος, γίνεται σήμερα περισσότερο εύπεπτη, καθώς σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία (Επιτροπή Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία, ΔΝΤ κλπ.) στην Κίνα έχουν σήμερα την έδρα τους 4 από τις συνολικά 30 GSIBs, δηλαδή 4 από τις Σπουδαιότερες Παγκόσμιες Συστημικές Τράπεζες.

   

Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΟ ΜΕ ΤΙΣ ΕΧΙΔΝΕΣ

Το βίντεο της παρουσίασης του βιβλίου, στις 5 Δεκεμβρίου 2019, στο βιβλιοπωλείο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΝ.

Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΟ ΜΕ ΤΙΣ ΕΧΙΔΝΕΣ

ΥΠΝΟΒΑΤΩΝΤΑΣ ΤΟ 2015 ΜΕ ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΟΥ ΤΖΩΝ ΛΩ

Η επανεκλογή στη Βουλή δεν πρέπει να λειτουργεί για κάποιους ως Κολυμβήθρα του Σιλωάμ, ως εξαγνισμός σε λανθασμένες επιλογές ή συνειδητά ψεύδη.

Του ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΡΤΣΙΟΥ

booksonthesites.blogspot.com

Το 1720, ο Τζων Λω τίναξε τη γαλλική οικονομία στον αέρα
εφαρμόζοντας τις "καινοτόμες" ιδέες του. Ομόλογα, μετοχές και
τραπεζογραμμάτια είχαν γίνει κουρελόχαρτα.

Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, λοιπόν, ο οποίος «έζησε από πρώτο χέρι, με πόνο, αγωνία και αγώνα, λεπτό προς λεπτό, στην καρδιά τους και με πρωταγωνιστικό ρόλο τις δραματικές καταστάσεις της πρώτης διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και ιδιαίτερα τα Ιουλιανά του 2015», πήγε και είδε την ταινία του Γιάνη Βαρουφάκη «Ενήλικες στο δωμάτιο», σε σκηνοθεσία του Κώστα Γαβρά, και έπαθε σοκ!

Προφανώς, ο Λαφαζάνης πήγε να δει την ταινία για να διαπιστώσει μήπως ήταν αυτός ο ίδιος που δεν κατάλαβε τι έγινε το 2015. Άλειψε τα μάτια του με πηλό και πήγε να πλυθεί στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ, όχι για να εξαγνισθεί αλλά μπας και βρει το φως του. Σας υπενθυμίζουμε τις δηλώσεις του Λαφαζάνη μετά την οδυνηρή έκπληξη και το ταράκουλο που έπαθε, όχι από τη σκηνοθεσία του Γαβρά, αλλά από τους διαλόγους και το περιεχόμενο της ταινίας: «Λυπάμαι ειλικρινά που είμαι υποχρεωμένος να πω ότι το περιεχόμενο της ταινίας έχει ελάχιστη σχέση με την αλήθεια, τις τότε πραγματικές συγκρούσεις, τα αληθινά διλήμματα, τις εναλλακτικές προτάσεις, τις δυνατότητες και τα γεγονότα εκείνης της κρίσιμης περιόδου, ενώ δίνει την εντύπωση ότι το σενάριο της κατασκευάστηκε για να εξωραΐσει πρόσωπα και ανεξάρτητα από προθέσεις, να συγκαλύψει ανεπίτρεπτες καταστάσεις».

Το γεγονός αυτό από μόνο του δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι ο Λαφαζάνης καταλάβαινε τι συνέβαινε εκείνη την κολασμένη άνοιξη και εκείνο το τρισκατάρατο συριζαϊκό καλοκαίρι του 2015, και  δεν ήταν ο μόνος. Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε αφεθεί στις εκλάμψεις και τις επινοήσεις του Γιάνη, με τον Τσακαλώτο να προσπαθεί να βρει συσχετίσεις αυτών που συνέβαιναν, με αυτά που έμαθε ως γνήσιος Αριστερός οικονομολόγος.

Τον Απρίλιο του 2015 το ερώτημα αν η Ελλάδα θα παρέμεινε ή όχι στην Ευρωζώνη παρέμενε αναπάντητο. Έγκυροι, όμως, αναλυτές θεωρούσαν σχεδόν βέβαιο ότι η όλη κατάσταση θα οδηγούσε σε πιστωτικό γεγονός και χρεωκοπία αλλά όχι και σε Grexit. Καταστατικά και νομοθετικά δεν υπήρχε απόφαση της Ε.Ε. που να υποχρεώνει μία χώρα σε έξοδο επειδή δεν πληρώνει τα χρέη της. Εκ των υστέρων αποδείχθηκε ότι στην πραγματικότητα το Grexit δεν αποτέλεσε ποτέ επιλογή του «πειράματος». Δεν μας έδιωξαν κλοτσηδόν αλλά έβαλαν τον Alexis να κάνει την κωλοτούμπα του αιώνα.

Η χρεωκοπία εκείνη την εποχή θα μπορούσε να σημαίνει πολλά και διάφορα πράγματα σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο. Τι θα γινόταν με την πληρωμή μισθών και συντάξεων, με τα κουτσουρεμένα κρατικά ομόλογα των φυσικών προσώπων, με τα χρέη προς το ΔΝΤ και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κλπ;  Η αθέτηση των υποχρεώσεων προς το ΔΝΤ και προς την ΕΚΤ θεωρητικά θα οδηγούσε σε μία βραχυπρόθεσμη οικονομική ανακούφιση αλλά κάτι τέτοιο δεν είχε επιχειρηθεί ποτέ και από καμία χώρα στο πλαίσιο της Ε.Ε. Πάντως ήταν δεδομένο ότι, σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων της χώρας, οι χρεωστικοί τίτλοι της δεν θα μπορούσαν να «παίξουν» σαν «IOUs» στις δημοπρασίες χρήματος της ΕΚΤ. Αυτό ίσως πυροδοτούσε αντιδράσεις του «συστήματος» προς την κατεύθυνση του Grexit. Επρόκειτο για μία ρευστή και μεταβαλλόμενη κατάσταση. Κινούμενη άμμος στην κυριολεξία.

«Άλλωστε τα πράγματα έχουν αποδείξει πως η οικονομική επιστήμη μόνο για το παρελθόν μπορεί να μιλήσει με σιγουριά. Ρωτήστε ένα οικονομολόγο, πότε είναι καλύτερα να προβείτε σε μία αγορά. Θα σας απαντήσει: πέρυσι…». Η ρήση αυτή του αείμνηστου Αθανάσιου Κανελλόπουλου στο βιβλίο του «Η οικονομία ανάμεσα στο χθες και στο αύριο», 1980, θα μπορούσε να ήταν μερικώς σωστή υπό προϋποθέσεις. Δυστυχώς, η οικονομική επιστήμη δεν μπορεί να μιλήσει με σιγουριά ούτε για το παρελθόν, ούτε για το παρόν, ούτε για το μέλλον. Στο «αύριο» της οικονομίας του Κανελλόπουλου δεν διακρίνει κανείς ούτε ψήγμα από τα όσα ζήσαμε από το 2009, και κυρίως από όσα βιώσαμε με την άνοδο των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στην εξουσία. Και αυτό γιατί οι δυνάμεις που καθορίζουν το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό και νομισματικό περιβάλλον είναι δύσκολα ανιχνεύσιμες αυτές καθαυτές, και πόσο μάλλον οι πρακτικές και οι διαδικασίες που χρησιμοποιούν. Οι «πτήσεις» γίνονται με αυτόματο πιλότο.

Ο J. K. Galbraith έθεσε το θέμα ως μία αέναη ανακάλυψη μίας προαιώνιας απάτης. Στο μνημειώδες βιβλίο του «Το Χρήμα», 1976, επισημαίνει ότι το χρονικό διάστημα ανάμεσα στο θεωρητικό μεγαλείο της οικονομολογικής μεγαλοφυΐας και το ναδίρ της επερχόμενης καταστροφής είναι συχνά μερικοί μήνες μόνο, το πολύ λίγα χρόνια. Βεβαίως, ο Galbraith χρησιμοποιεί τρανταχτά παραδείγματα, όπως ο Τζων Λω, ο Νίκολας Μπηλντ, ή ο Μπέρναρντ Κόρνφηλντ. Μερικοί μήνες ήταν αρκετοί και για τον «δικό» μας Γιάνη (με ένα ν) Βαρουφάκη.

ΤΟΞΙΚΟ ΚΛΙΜΑ

Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος παγκοσμίως έφθασε στα τέλη του 2015 το ποσό των 152 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ή στο 255% του παγκόσμιου ονομαστικού ΑΕΠ.  Τότε υπήρξε η εκτίμηση ότι το χρέος της Ιαπωνίας θα ανερχόταν στο 250% του ΑΕΠ και της Ελλάδας στο 183,4%. Μιλάμε για παγκόσμιες πρωτιές!  Όμως, εκθέσεις χρηματιστηριακών κύκλων και οίκων αξιολόγησης ανέβαζαν το σύνολο του ιδιωτικού και δημόσιου χρέους στα 200 τρισεκατομμύρια δολάρια, από τα οποία τα 60 τρις αφορούσαν ένα «τοξικό» δημόσιο χρέος που απειλούσε την παγκόσμια οικονομία και σταθερότητα.

Με λίγα λόγια, τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα το 2015 συνέβαιναν μέσα σ’ ένα παγκόσμιο «τοξικό» οικονομικό περιβάλλον, απότοκο εν πολλοίς της κατάρρευσης της αμερικανικής οικονομίας μετά το 2007-2008, που συμπαρέσυρε και τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Σύμφωνα με γνωστό συμβουλευτικό όμιλο (global management consulting), από τους τελευταίους μήνες του 2007 και μέχρι το τέλος του 2014 το παγκόσμιο δημόσιο χρέος εκτοξεύτηκε κατά 25 τρισ. δολάρια ή 76%, από τα 33 τρισ. στα 58 τρισ. Μέσα σε 7 χρόνια το χρέος της Κίνας τετραπλασιάστηκε.

Για την αντιμετώπιση αυτής της τρομακτικής κατάστασης ο όμιλος είχε προτείνει διάφορα μέτρα, που εν πολλοίς εξηγούσαν και τη στάση των δανειστών απέναντι στο δημόσιο χρέος της Ελλάδας. Στην έκθεση προτείνονταν από την επέκταση των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης μέχρι ευρείες αναδιαρθρώσεις («κουρέματα») χρεών διαφόρων χωρών - με διαγραφές χρεών που έχουν αγοραστεί από κεντρικές τράπεζες - και από επιβολή εφάπαξ φόρων στον πλούτο μέχρι ευρεία εκποίηση δημόσιων περιουσιακών στοιχείων των χωρών. Έτσι οδηγηθήκαμε στο ΥΠΕΡΤΑΜΕΙΟ και στην υποθήκη των «φιλέτων» και των «ασημικών» της χώρας. Το είχε πει ο Σόιμπλε με άλλα λόγια: «Αλέξη, δεν θα μπορέσεις να υλοποιήσεις αυτά που υπόσχεσαι»!

Μέσα σ’ αυτή την περίοδο, ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank είχε φθάσει στο σημείο να καταγγέλλει ότι ο γερμανικός τραπεζικός κολοσσός είχε πέσει «θύμα φημών και κερδοσκοπικών παιχνιδιών». Όπως δημοσιεύτηκε, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης είχε επιβάλλει πρόστιμο 14 δις δολαρίων για το ρόλο της τράπεζας στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, με την κατηγορία της παραπλανητικής πώλησης τιτλοποιημένων χρεών στεγαστικών δανείων. Εάν, λοιπόν, ένα τερατώδες τραπεζικό ίδρυμα όπως είναι η Deutsche Bank, με 1,8 τρις δολάρια ενεργητικό εκείνη την περίοδο, πέφτει θύμα «φημών και κερδοσκοπικών παιχνιδιών», τότε καταλαβαίνει κανείς γιατί οι κυβερνήσεις δεν ελέγχουν τις οικονομίες των χωρών τους, και γιατί και η Μέρκελ δεν ήξερε τι να κάνει με την Ελλάδα.

ΓΥΡΙΖΟΝΤΑΣ ΠΙΣΩ

Ας δούμε τι έγραφε στους FT o Wolfgang Munchau, στις 19 Απριλίου του 2015, για την τρέχουσα κατάσταση του ελληνικού (παγκόσμιας διάστασης) προβλήματος:

“What is worrying is that the talks are not going anywhere. This is why speculation about an agreement in the summer or the autumn is ultimately not reassuring. Particularly puzzling is the Greek negotiating strategy. On the substance, I tend to agree with finance minister Yanis Varoufakis: the eurozone’s economic crisis management has been catastrophic. Under present parameters, it is fundamentally unsustainable. But I do not understand why he spends so much time preaching to those who tend to agree with him at prestigious conferences in pleasant surroundings. Should he not be working on the hard negotiations with his European creditors, and on the two plan B scenarios?

«Αυτό που είναι ανησυχητικό είναι ότι οι συνομιλίες δεν οδηγούν πουθενά. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η εικασία για μία συμφωνία το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο είναι τελικά μη καθησυχαστική. Ιδιαίτερα αινιγματική είναι η ελληνική διαπραγματευτική στρατηγική. Επί της ουσίας τείνω να συμφωνήσω με τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη ότι η διαχείριση της οικονομικής κρίσης στην Ευρωζώνη ήταν καταστροφική. Υπό τις παρούσες παραμέτρους είναι μη βιώσιμη. Δεν καταλαβαίνω όμως γιατί ξοδεύει τόσο χρόνο κάνοντας κήρυγμα σ’ αυτούς που τείνουν να συμφωνούν μαζί του σε διεθνή συνέδρια μέσα σ’ ένα ευχάριστο περιβάλλον. Δεν θα έπρεπε να εργάζεται για τις σκληρές διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους πιστωτές του και για τα δύο σενάρια του σχεδίου Β;

Both Grexit and the option of a default inside the eurozone would stretch the resources of even the most organised government. It would require military-style preparation: exchange controls, temporary closure of land borders and airports, overnight bank recapitalisation, and logistical planning to convey money from A to B on D-Day. Is the Greek government really so smart it can just wait until the fateful moment arrives, and then manage this whole process in real time with no script?

Και το Grexit και η επιλογή μίας χρεωκοπίας μέσα στην ευρωζώνη θα εξαντλούσε τις αντοχές και της πιο καλά οργανωμένης κυβέρνησης. Θα απαιτούσε μία στρατιωτικού τύπου προετοιμασία: συναλλαγματικοί έλεγχοι, προσωρινό κλείσιμο χερσαίων συνόρων και αεροδρομίων, ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών μίας ημέρας και λογιστικό σχεδιασμό για τη μεταφορά χρημάτων από το Α (σχέδιο) στο Β την ημέρα της κρίσης. Είναι η ελληνική κυβέρνηση τόσο έξυπνη ώστε να περιμένει να έρθει η μοιραία στιγμή, και τότε να διαχειριστεί όλη αυτή τη διαδικασία σε πραγματικό χρόνο χωρίς σενάριο;

I think I know the answer to that, and wonder whether one or more people on both sides of these discussions may simply be miscalculating. We may be on the verge of one of those sleepwalking moments in European history”.

Νομίζω ότι γνωρίζω την απάντηση σε αυτό, και αναρωτιέμαι αν ένας ή περισσότεροι άνθρωποι και στις δύο πλευρές αυτών των διαβουλεύσεων μπορεί απλά να κάνουν λάθος υπολογισμούς. Μπορεί να είμαστε στα πρόθυρα μίας από εκείνες τις στιγμές υπνοβασίας της ευρωπαϊκής ιστορίας».

Σήμερα, αυτοί «που δεν ήταν έτοιμοι να κυβερνήσουν» - (σιγά την είδηση) - έχουν ξυπνήσει από την υπνοβασία, και κατηγορούν ο ένας τον άλλο για τη μοιραία στιγμή, που θα έπρεπε να διαχειριστούν την όλη υπόθεση σε πραγματικό χρόνο και χωρίς σενάριο. Αποδείχτηκε πολύ απλό: Ο Αλέξης βγήκε από την αίθουσα μόνον όταν υπέγραψε τα πάντα. «Αλέξη, δεν θα μπορέσεις να υλοποιήσεις αυτά που υπόσχεσαι»!

ΠΑΡΑΛΙΓΟ ΣΤΑ ΒΡΑΧΙΑ

Έτσι, λοιπόν, πήγαν στο βρόντο τα παράλληλα νομίσματα, τα ευρώ «μαϊμού», τα σενάρια για επιστροφή στη δραχμή, οι «επιδρομές» στα ευρώ της ΕΚΤ, τα IOUs της βαρουφάκιας δημιουργικής ασάφειας. Η χώρα γλίτωσε στο παραπέντε οικονομικές συνθήκες λατινοαμερικάνικου προτεκτοράτου, και οι μαθητευόμενοι μάγοι εξακολουθούν να πληρώνονται από το ελληνικό δημόσιο. Δικαιολογημένα, έχουν επανεκλεγεί! Να τι έγραψε για τα IOUs ο J. K. Galbraith, στο περίφημο πόνημά του «ΤΟ ΧΡΗΜΑ»:

«Σε προηγούμενα χρόνια, όταν τρομαγμένοι οι άνθρωποι μαζευόντουσαν στις τράπεζες, μερικές φορές αυτές έβγαζαν πιστοποιητικά – στην κυριολεξία I.O.U. (σ.σ.: I Owe You, σου χρωστώ δηλαδή) – για να τακτοποιήσουν τους λογαριασμούς τους η μία με την άλλη, ή με τους πιο έμπιστους πιστωτές τους. Μ’ αυτόν τον τρόπο, οι τράπεζες είχαν καταφέρει να κρατήσουν τα πιο αποδεκτά μετρητά τους για τους πιο απαιτητικούς καταθέτες. Η νέα νομοθεσία έκανε μόνιμες αυτές τις διευθετήσεις. Οι τράπεζες είχαν την άδεια να ενωθούν για να εκδώσουν ένα νόμισμα επείγουσας ανάγκης. Αυτό μπορούσε να γίνει με αντίκρισμα την ασφάλεια υγειών ομολογιών και εμπορικών δανείων – τα τελευταία μπορούσαν ουσιαστικά να μετατραπούν σε μετρητά χωρίς να πουληθούν… αυτό το υποκατάστατο νόμισμα θα αποσύρονταν από την κυκλοφορία, όταν θα είχε περάσει η επείγουσα ανάγκη. Ο νόμος (για τα I.O.U.) χρησιμοποιήθηκε μόνο μια φορά, όταν ξέσπασε ο πόλεμος του 1914».   

Το 2015, ο αδαής και φορτωμένος ιδεοληψίες κακεντρεχής ΣΥΡΙΖΑ μάσησε τον βαρουφάκιο «ταραμά», που δεν μασάει ούτε η κατσίκα στο χωριό. Αλλά τα πράγματα θα μπορούσαν να εξελιχθούν πολύ χειρότερα, αν ανατρέξουμε στην περίπτωση του Τζων Λω. Δεν υπάρχει συνεπής οικονομολόγος ολκής που θα παραλείψει σε πόνημά του το παράδειγμα του Σκωτσέζου τζογαδόρου του 18^ου αιώνα. Ο Niall Ferguson στο πολύκροτο έργο του «Η εξέλιξη του Χρήματος – Μία οικονομική ιστορία του κόσμου» αφιερώνει αρκετές σελίδες στον άνθρωπο που τίναξε στον αέρα τη γαλλική οικονομία για δεκαετίες και έστρωσε το δρόμο για την περιβόητη «γαλλική επανάσταση» του 1789.

Όπως γράφει ο Ferguson, ο Λω αδημονούσε να εφαρμόσει ένα δικής του επινόησης χρηματοοικονομικό σύστημα πάνω σε ένα ανύποπτο έθνος. Αν υπήρχε τότε Ελλάδα, να είστε σίγουροι ότι θα ήμασταν η πρώτη επιλογή. Ο κατά τ’ άλλα εκπληκτικός αυτός τύπος είχε συλλάβει την ιδέα της δημιουργίας ενός νομίσματος από χαρτί, που θα ήταν το ίδιο χρηστικό με τα κέρματα. Ο Λω εφάρμοσε ή πρότεινε διάφορες «καινοτόμες» ιδέες στην Ολλανδία, στη Γένοβα, στη Σκωτία, στη Σαβοϊα κλπ., πριν καταλήξει στη Γαλλία των Λουδοβίκων.

Το 1716 έπεισε τους Γάλλους και ίδρυσε τη Banque Générale, με διευθυντή τον ίδιο, και για μία εικοσαετία η τράπεζα είχε την άδεια να εκδίδει τραπεζογραμμάτια πληρωτέα σε μεταλλικό νόμισμα χρυσού ή αργύρου. Ο Τζων Λω κατάφερε μέσα σε τέσσερα χρόνια να γίνει Γενικός Ελεγκτής των Οικονομικών έχοντας υπό την εποπτεία του, μεταξύ άλλων, την είσπραξη των έμμεσων φόρων της Γαλλίας, το συνολικό δημόσιο χρέος, τα 26 γαλλικά νομισματοκοπεία, την αποικία της Λουιζιάνα κλπ. Για να μην τα πολυλογούμε, ο Λω πολύ σύντομα φόρτωσε τη γαλλική οικονομία, τους ομολογιούχους, τους μετόχους και τον κοσμάκη με πληθωριστικά «χαρτιά» που με το βάρος τους αγόραζες …χαρτί τουαλέτας.

Μία σημαντική λεπτομέρεια: Οι Γάλλοι την «πάτησαν» γνωρίζοντας το πραγματικό πρόσωπο του Λω. Το 1708 ο τότε υπουργός των Εξωτερικών του Λουδοβίκου ΙΔ΄ τον είχε χαρακτηρίσει επαγγελματία τζογαδόρο και πιθανόν κατάσκοπο. Ο Λω έφυγε αφήνοντας τη γαλλική οικονομία και το χρηματοπιστωτικό της σύστημα στη λίθινη εποχή. Άφησε όμως και ένα συγκινητικό γράμμα στον δούκα της Ορλεάνης: «Αναγνωρίζω ότι έκανα μεγάλα λάθη. Τα έκανα επειδή είμαι απλώς άνθρωπος και όλοι οι άνθρωποι είναι επιρρεπείς σε σφάλματα. Όμως, δηλώνω ότι καμιά από αυτές τις πράξεις δεν είχε ως κίνητρο το δόλο ή την ανεντιμότητα, και ότι δεν πρόκειται να εξακριβωθεί κανένα τέτοιου είδους στοιχείο στο χαρακτήρα μου σε όλη την πορεία των ενεργειών μου».

ΟΙ ΕΜΠΡΗΣΤΕΣ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

Το «σύστημα» εξακολουθεί τη διάδοση του «πορσελάνινου» αφηγήματος για το Μικρασιατικό Ολοκαύτωμα.

Του ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΡΤΣΙΟΥ

booksonthesites.blogspot.com

«Του είπα ευθέως ότι είχε καταστρέψει τη χώρα του και τον εαυτό του πηγαίνοντας στη Σμύρνη, και ο κακομοίρης συμφώνησε… Αναγνωρίζει ότι βρίσκεται σε απελπιστική κατάσταση και τώρα προσπαθεί να μας “πουλήσει” τις 12 μεραρχίες του. Με ικέτευσε να πω στον Λόυντ Τζώρτζ ότι και αυτός [ο Βενιζέλος] και η Ελλάδα τελείωσαν. Είπα ότι θα το κάνω. Ο παλιόφιλος “τετέλεσται”».

Στρατάρχης Χένρι Γουίλσον, 1919.

«Ο Βενιζέλος έχει κάθε δικαίωμα να καυχάται ότι πηγαίνοντας στη Σμύρνη ενεργούσε ως εντολοδόχος των τεσσάρων Δυνάμεων. Αλλά πήγαινε με τόση προθυμία όση δείχνει η πάπια για το κολύμπι. Όποιες κι αν είναι οι ευθύνες των Τεσσάρων, ή μάλλον της Τριανδρίας που ήταν η κινητήριος δύναμη, οι δικές του ευθύνες είναι ανεξίτηλες».

Ουίνστον Τσώρτσιλ, “The world crisis, The Aftermath”, 1929.

«Σε αυτό το πρώτο πυρετώδες και έξαλλο δεκαπενθήμερο του Μαΐου (σ.σ.:1919), ο Λόυντ Τζώρτζ είχε συλλάβει την ιδέα μίας Ελλάδας μεγαλύτερης από όσο είχαν ποτέ μπορέσει να διανοηθούν ακόμα και οι επικριτές του: θα περιλάμβανε την Κύπρο και την Κωνσταντινούπολη, θα είχε τον έλεγχο των Δαρδανελλίων, θα περιέζωνε το Αιγαίο, διαγράφοντας  ένα μεγάλο τόξο από τον πορθμό της Κέρκυρας ως τη Σμύρνη. Αν το κοινό αυτό όραμα του Λόυντ Τζωρτζ και του Βενιζέλου είχε κάτι το μεγαλειώδες, η απομόνωση των δύο πολιτικών είχε κάτι το τρομακτικό… Είναι ορισμένως αλήθεια ότι η πτώση του Βενιζέλου τον Νοέμβριο του 1920 και η επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου και της φιλοβασιλικής κυβέρνησης είχαν βλαβερές συνέπειες… Η Ελλάδα δεν είχε ποτέ την υποστήριξή τους (σ.σ.: των Συμμάχων), και πιστεύω ότι θα είχαν εγκαταλείψει τον Βενιζέλο, ακριβώς όπως, με πιο ήσυχη συνείδηση, εγκατέλειψαν τον Κωνσταντίνο».

Michael Llewellyn Smith, Το Όραμα της Ιωνίας, Η Ελλάδα στη Μικρά Ασία 1919-1922.

«… Υπήρχε κάτι περισσότερο από ελληνικό πατριωτισμό στη λίγκα του Ζαχάρωφ με τον Βενιζέλο. Είχε πει ο Μπίβερμπρουκ ότι οι κινήσεις των στρατών και οι υποθέσεις των κυβερνήσεων είναι η ιδιαίτερη ευχαρίστηση του Ζαχάρωφ. Ο Ζαχάρωφ ενέπνευσε τις κινήσεις του ελληνικού στρατού. Άφηνε να εννοηθεί ότι ήταν ο σύμβουλος του Λόυντ Τζωρτζ στη Μικρά Ασία. Ο Βρετανός πρωθυπουργός είχε κάνει τα σχέδια του Ζαχάρωφ μέρος της πολιτικής του».

John T. Flynn, Men of Wealth, 1941.

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να δεχθεί κάποιος ως τυχαίο ή συγκυριακό γεγονός μία βιβλικών διαστάσεων καταστροφή, όπως υπήρξε ο ξεριζωμός του ελληνισμού από τη Μικρά Ασία. Η Μικρά Ασία χάθηκε την πρώτη ημέρα της αποβίβασης της ελληνικής μεραρχίας στη Σμύρνη, τις 2 Μαΐου 1919. Τα θλιβερά επεισόδια που ξεκίνησαν εκείνη την ημέρα ξεσήκωσαν όλη την Ανατολή.

«Η είδησις των σφαγών της Σμύρνης διεδόθη ταχύτατα εις όλην την Ανατολήν. Προξένησε αληθή φρίκην και έσπειρε την αμφιβολίαν περί των προθέσεων των συμμάχων, μέχρι και της Συρίας ακόμη. Διαδηλώσεις έλαβον χώρα εν Κωνσταντινουπόλει. Νεότουρκοι αρχηγοί διέφυγον εις Μ. Ασίαν όπου ήρχιζον οργανούντες την αντίστασιν κατά του διαμελισμού της Τουρκίας… Η κατάστασις αύτη συνέτεινε να καταστραφή η εμπιστοσύνη των συμμάχων προς τον κ. Βενιζέλον και εις την δυνατότητα δίκαιης διακυβερνήσεως της Μ. Ασίας εκ μέρους των Ελλήνων…». (What Really Happened at Paris, New York 1921).

 Η διασυμμαχική έκθεση των στρατηγών του Οκτωβρίου του 1919, επέρριπτε όλη την ευθύνη στην ελληνική πλευρά. Η έκθεση αυτή δεν μεταφράστηκε στα ελληνικά και θάφτηκε στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας. Θα τη διαβάσετε μόνον στο βιβλίο μας «ΟΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΤΟΥ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ, 1912-1922».

Το τραγικό στην όλη υπόθεση είναι ότι από το Νοέμβριο του 1917, οι Μπολσεβίκοι είχαν δημοσιεύσει τη Συμφωνία Σάικς- Πικό του 1916, με την οποία Βρετανοί και Γάλλοι, με τη συναίνεση της Τσαρικής Ρωσίας, είχαν μοιράσει τις σφαίρες επιρροής στα εδάφη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ενώ δηλαδή η βρετανική διπλωματία ζητούσε από τον Βενιζέλο, από το 1912, να δώσει την ανατολική Μακεδονία και τη δυτική Θράκη στη Βουλγαρία με υποτιθέμενα εδαφικά ανταλλάγματα στη Μικρά Ασία, οι «σύμμαχοι» μοίραζαν την οθωμανική αυτοκρατορία χωρίς να προβλέψουν για την Ελλάδα ούτε μία σπιθαμή γης! Η πρόταση για την «ανταλλαγή» είχε επισημοποιηθεί το 1915 και αρκεί να διαβάσει κανείς τα υπομνήματα Βενιζέλου της ίδιας χρονιάς για να καταλάβει το μέγεθος της αφέλειάς του, κάτι το οποίο μεταφράστηκε από τους πολιτικούς επιγόνους του ως πολιτικός …ρεαλισμός!

Έχουν περάσει περισσότερα από 40 χρόνια από την πρώτη έκδοση του βιβλίου του Michael Llewellyn Smith, “Ionian vision, Greece in Minor Asia 1919-1922”, στο οποίο ο Βρετανός διπλωμάτης και ιστορικός υπενθύμισε τους αποκαλυπτικούς διαλόγους από το ημερολόγιο του Field Marshal Sir Henry Hughes Wilson (1864–1922). Ο Michael Llewellyn Smith, αν και έδωσε λογοτεχνικό τίτλο στο βιβλίο του «Το ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ», καταλόγισε στον Βενιζέλο το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη μικρασιατική τραγωδία, αλλά τα ίδια τα στοιχεία που παραθέτει, και που ήταν γνωστά από τη δεκαετία του 1920, καθιστούν τον Βενιζέλο τον απόλυτο υπεύθυνο της μικρασιατικής καταστροφής.

Ο Βρετανός επιτελάρχης Henry Wilson δολοφονήθηκε στις 22 Ιουνίου 1922 έξω από το σπίτι του από δύο μαχητές του Ι.Ρ.Α. αλλά για κακή τύχη του Βενιζέλου κρατούσε ημερολόγιο και οι αναφορές του στον «ιδιοφυή» αρχιτέκτονα του εθνικού διχασμού είναι πολλές:

«Λίγο πριν από τη συνδιάσκεψη του Σαν Ρέμο, όπου θα αποφασίζονταν οι τελικοί όροι της συνθήκης με την Τουρκία, ο Τσώρτσιλ, ο Ουίλσον και ο Κώρζον έκαναν όλοι απόπειρες να υποδείξουν τους κινδύνους που επιβεβαίωνε το υπόμνημα Φος. Στις 19 Μαρτίου, ο Τσώρτσιλ και ο Ουίλσον ανέλαβαν να αντιμετωπίσουν τον Βενιζέλο στο Λονδίνο. Ο Τσώρτσιλ του είπε ότι η Αγγλία δεν μπορούσε να τον βοηθήσει με στρατεύματα, είτε στη Θράκη είτε στη Μικρά Ασία, αλλά θα ήταν πρόθυμη να δώσει όση βοήθεια μπορούσε σε όπλα και πολεμοφόδια. Ο Ουίλσον ήταν ακόμα πιο ειλικρινής: “Του είπαμε καθαρά ότι ούτε σε άνδρες ούτε σε χρήματα… θα βοηθούσαμε τους Έλληνες, εφόσον είχαμε ήδη αναλάβει περισσότερα απ’ όσα μπορούσε να κάνει ο μικρός μας στρατός. Του είπα ότι θα κατέστρεφε τη μικρή του χώρα… Είπε ότι δεν συμφωνούσε με τίποτα απ’ όσα είχα πει”. Ο Ουίλσον είπε στον Βενιζέλο ότι θα γινόταν πόλεμος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, που θα κρατούσε ίσως και δέκα με δεκαπέντε χρόνια και θα σακάτευε την Ελλάδα… Ο Βενιζέλος άκουγε ατάραχος αυτές τις προειδοποιήσεις. Ενώ δήλωνε την πεποίθησή του ότι η Ελλάδα θα έπαιρνε τη Σμύρνη και τη Θράκη, έκανε την παράξενη προφητεία ότι “χάρη στην αναπαραγωγική ικανότητα των Ελλήνων, ο πληθυσμός της Σμύρνης κατά τους υπολογισμούς του, πριν από το τέλος του αιώνα, θα ξεπερνούσε τον συνολικό πληθυσμό της Τουρκικής αυτοκρατορίας”».

Αν ανατρέξει κανείς στην αγγλική έκδοση του 1925 του ημερολογίου του σερ Χένρι Γουίλσον τα πράγματα γίνονται χειρότερα (αναφορά της 28^ης Οκτωβρίου 1919): «Του είπα ευθέως ότι είχε καταστρέψει τη χώρα του και τον εαυτό του πηγαίνοντας στη Σμύρνη, και ο κακομοίρης συμφώνησε… Αναγνωρίζει ότι βρίσκεται σε απελπιστική κατάσταση και τώρα προσπαθεί να μας “πουλήσει” τις 12 μεραρχίες του. Με ικέτευσε να πω στον Λόυντ Τζώρτζ ότι και αυτός [ο Βενιζέλος] και η Ελλάδα τελείωσαν. Είπα ότι θα το κάνω. Ο παλιόφιλος “τετέλεσται”».

ΑΓΡΟΝ ΗΓΟΡΑΖΕ

Ο Γάλλος στρατάρχης του Α΄ παγκοσμίου πολέμου Ferdinand Foch είχε προειδοποιήσει με υπόμνημα του τον καιροσκόπο Βενιζέλο ότι για να αντιμετωπίσει η Ελλάδα τον τουρκικό εθνικισμό στη Μικρά Ασία, θα έπρεπε να διαθέτει εν πλήρη ισχύ 30 ετοιμοπόλεμες μεραρχίες, δηλαδή με έναν πρόχειρο υπολογισμό τουλάχιστον 300.000 άνδρες, και αυτό αφορούσε την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στη Μικρά Ασία το 1919, πριν συγκροτηθούν σε τακτικό στρατό οι κεμαλικές δυνάμεις και πριν αρχίσουν να εισρέουν στην Άγκυρα τα «συμμαχικά» όπλα και πολεμοφόδια και τα μπολσεβίκικα χρυσά ρούβλια.

Ο Βενιζέλος απλώς τους έγραψε όλους στα παλαιότερα των υποδημάτων του, όπως έκανε και με το Γενικό Επιτελείο τον Φεβρουάριο του 1915, όταν τον προειδοποίησαν ότι η συμμαχική εκστρατεία στα Δαρδανέλια θα κατέληγε σε φιάσκο και ότι οποιαδήποτε εμπλοκή ελληνικών δυνάμεων θα οδηγούσε στην κατάληψη όλης της Μακεδονίας από τη Βουλγαρία.

Ο «εθνάρχης» είχε μέχρι τέλους εωσφορικές εμμονές, και υποστήριζε τις ουτοπικές θέσεις του και μετά από 20 χρόνια σε άρθρο του, στις 20 Οκτωβρίου 1934, με τίτλο «Η συμμετοχή εις τας επιχειρήσεις των Δαρδανελλίων», και βέβαια γνωρίζοντας την πανωλεθρία που έπαθαν οι συμμαχικές δυνάμεις στις επιχειρήσεις των Στενών.

«… Άνευ της εκθέσμου ενεργείας του κ. Μεταξά εξελθόντος των στρατιωτικών καθηκόντων του δια να μεταβάλη την υπό της υπευθύνου κυβερνήσεως έγκρίσει του βασιλέως αποφασισθείσαν πολιτικήν, η επιστράτευσις θα εκηρύσσετο την ιδίαν εσπέραν, εις διάστημα ολιγώτερον της εβδομάδος θα κατελαμβάνετο η χερσόνησος της Καλλιπόλεως, ο βασιλεύς θα εισήρχετο εις την Κωνσταντινούπολιν επί κεφαλής του ελληνικού στρατού και αγγλογαλλικών αγημάτων, τα Δαρδανέλλια και ο Βόσπορος θα ηνοίγοντο, η Ρωσία η οποία τότε ευρίσκετο εις Πρεμύσλ θα ανεφωδιάζετο με πολεμικόν υλικόν του οποίου εστερείτο, η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα εισήρχοντο πιθανώνατα έκτοτε εις τον πόλεμον παρά το πλευρό των συμμάχων και μετά την οριστικήν αποτυχίαν της επιθέσεως κατά του Βερδέν το θέρος του 1916 η Γερμανία μη έχουσα να επιδεικνύει εις τον λαόν της τον χάρτην του πολέμου, ο οποίος εσημείωνε νίκην της εις το ανατολικόν μέτωπον και τα επ’ αυτής κατεχόμενα ξένα εδάφη, θα ηναγκάζετο τότε να ζητήση ειρήνην παραιτουμένη της Αλσατίας και της Λωρραίνης. Ο πόλεμος ούτω θα εβραχύνετο κατά το ήμισυ, οι νεκροί του πολέμου και οι ανάπηροι θα ήσαν οι ημίσεις, η καταστροφή συγκεντρωμένου πλούτου, την οποίαν έφερε ο πόλεμος, θα ήτο κατά τα 2/3 ή τουλάχιστον κατά τα 3/5 μικροτέρα, διότι γνωστόν είναι με ποίαν πρόοδον ηύξανον από μηνός εις μήνα αι δαπάναι του πολέμου. Επομένως, η ανθρωπότης ολόκληρος δεν θα υφίστατο τόσον ισχυρόν τον εκ του πολέμου κλονισμόν και τα μεταπολεμικά προβλήματα που αντιμετωπίζομεν θα ήσαν πολύ μικρότερα και η λύσις των πολύ ευκολωτέρα. Αυτή είναι η συμφορά της ανθρωπότητος δια την οποίαν τόσον βαρείαν υπέχει ευθύνην ο κ. Μεταξάς…». (sic!).

Ο Wilson ήταν έντιμος και τήρησε τη δέσμευσή του ότι δεν επρόκειτο η Βρετανία να δώσει στην Ελλάδα κανενός είδους βοήθεια για το εγχείρημα της Μικράς Ασίας. Το 1919 οι βρετανικές δυνάμεις δεν πολέμησαν στη Μικρά Ασία ούτε για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Ο Βενιζέλος αποδέσμευσε μία ελληνική μεραρχία για να καλύψει τα νώτα των Βρετανών στη χερσόνησο του Ismid και τα έξοδα τα κάλυπτε ο ελληνικός προϋπολογισμός, από δάνειο που μας έδωσαν οι Βρετανοί, οι Γάλλοι και οι Η.Π.Α.!

Κι όμως, δεκαετίες τώρα η αστική πολιτική, πανεπιστημιακή και μιντιακή φιλο-βενιζελική νομενκλατούρα παπαγαλίζει για το «καταστροφικό αποτέλεσμα των εκλογών του 1920» και για «το δάγκωμα της μαϊμούς», που δήθεν άλλαξε τον ρούν της ιστορίας! Ποιόν ρου και ποιάς ιστορίας; Ο Βενιζέλος έφτασε τα πράγματα στο σημείο χωρίς γυρισμό, διαπράττοντας μία από τις μεγαλύτερες εγκληματικές ανοησίες κατά του οικουμενικού Ελληνισμού από εποχής του πελοποννησιακού πολέμου, και εφάρμοσε το ΣΤΡΙΒΕΙΝ ΔΙΑ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ το οποίο έκτοτε εφάρμοσαν και πολλοί άλλοι.

ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΩΝ

Ο μύθος του Βενιζέλου στήθηκε πάνω σε μία ανύπαρκτη συνθήκη, την πορσελάνινη συνθήκη των Σεβρών, την οποία καμία χώρα δεν αναγνώρισε ποτέ και που οι αναδυόμενοι κοσμοκράτορες Αμερικανοί είχαν χαρακτηρίσει από την πρώτη ημέρα της υπογραφής της, στις 28 Ιουλίου 1920, ως αναχρονισμό που αφορά μόνο τους Έλληνες βενιζελικούς!

Αλλά κι αυτή ακόμη η Συνθήκη των Σεβρών, με την Ελλάδα «των δύο ηπείρων και των 5 θαλασσών» υπογράφηκε σχεδόν δύο χρόνια μετά τη λήξη του Μεγάλου Πολέμου, όταν είχαν αποστρατευτεί προ πολλού οι στρατοί όλων των εμπολέμων και δεν ήθελε να ακούσει κανείς για πόλεμο. Στην τελευταία διαβούλευση πριν τη Συνθήκη των Σεβρών, συναντήθηκαν στις 18 Απριλίου 1920 οι πρωθυπουργοί Αγγλίας, Γαλλίας και Ιταλίας, στο πλαίσιο της συνδιάσκεψης κορυφής του Σαν Ρέμο, με συμβουλευτική συμμετοχή Αμερικανών και Ιαπώνων και χωρίς τη συμμετοχή της Ελλάδας.

Με μία απλή ανάγνωση των δεδηλωμένων προθέσεων των τριών δυνάμεων, ο οποιοσδήποτε κοινός νους θα αντιλαμβανόταν ότι η Μικρά Ασία επρόκειτο να μεταβληθεί σε κόλαση. Ο «κολλητός» του Βενιζέλου, Βρετανός πρωθυπουργός Lloyd George επεδίωκε να εφαρμόσει τη βρετανική πολιτική στη Μικρά Ασία με την ισχυρή παρουσία των ελληνικών δυνάμεων για να προστατεύουν τα βρετανικά συμφέροντα στην Κωνσταντινούπολη και τα Δαρδανέλια, και για αντιπερισπασμό σε σχέση με τις αδηφάγες ορέξεις του Λονδίνου για τα πετρέλαια της Μοσούλης.

Γάλλοι και Ιταλοί εξέφρασαν τις σοβαρές επιφυλάξεις τους για τους όρους της επικείμενης υπογραφής της συνθήκης των Σεβρών, σε ό,τι αφορούσε την ελληνική παράμετρο. Όσο για την πολιτική των Η.Π.Α. εκείνη την εποχή, αν δεν διαβάσει κανείς το βιβλίο «Edward Mandell House and Charles Seymour, What Really Happened at Paris: The Story of the Peace Conference, 1918-1919», δηλαδή της ομάδας των Αμερικανών διαπραγματευτών στη συνδιάσκεψη ειρήνης των Παρισίων, τότε καλύτερα να σιωπά γιατί θα εκτεθεί. Το βιβλίο εκδόθηκε το 1921 και ήταν ουσιαστικά τα κείμενα των διαλέξεων που είχαν δώσει τα μέλη της ομάδας διαπραγματευτών του προέδρου Γούντροου Γουίλσον για να ενημερώσουν τις αρμόδιες διπλωματικές υπηρεσίες και την αμερικανική κοινή γνώμη, στο πλαίσιο της εκκολαπτόμενης τότε πολιτικής εναντίον των μυστικών συμφωνιών.

 Αλλά ο Βενιζέλος τους έγραψε κι αυτούς στα παλαιότερα των υποδημάτων του, πιστεύοντας, ίσως, ότι ο ελληνικός στρατός στη Σμύρνη είχε και ευζωνικές μονάδες Ρόμποκοπ. Ως υστερόγραφο, για όσους εξακολουθούν να πιστεύουν ότι, εάν δεν έχανε ο Βενεζέλος τις εκλογές του 1920, θα είχαμε πάρει τη Μικρά Ασία, μπορούν να δοκιμάσουν ακόμη και σήμερα την τύχη τους περιμένοντας για 12 μήνες την τουρκική επίθεση στα ορύγματα της εξέχουσας του Αφιόν Καραχισάρ. Άλλωστε, όπως ενημέρωσε ο λιποτάκτης Κονδύλης τον Βενιζέλο από την Κωνσταντινούπολη, πέντε ημέρες πριν την έναρξη της τουρκικής επίθεσης, ο στρατός του Κεμάλ ήταν σε «άθλια κατάσταση» και δεν επρόκειτο να επιτεθεί! Ο Κονδύλης είχε ως πηγή πληροφοριών το …Βρετανικό Στρατηγείο στην Κωνσταντινούπολη που του «πάσαρε» ό,τι ήθελε!